2026 жылғы тауардың шығу тегі сертификаты: СТ-KZ орнына не керек
ҚТӨ тізілімінен үзінді мен шығу тегі сертификаты бір нәрсе емес. Үзінді ел ішіндегі мәртебеңізді растайды, сертификат экспортқа керек, ал СТ-KZ тек еркін аймақтар мен қоймалардағы тауарларға қалды. Кімге не керегін талдаймыз.
ҚТӨ тізімінде болсаңыз, шығу тегі сертификаты керек пе?
Бұл екі түрлі құжат. Тізілімнен үзінді ел ішінде қазақстандық өндіруші мәртебесін растайды, ал шығу тегі сертификаты тауарды шетелге шығарғанда, әкелінетін ел оның қайдан екенін растауды сұраған кезде керек.
Үзінді Қазақстандағы сатып алу мен мемлекеттік қолдау үшін қажет. Шығу тегі сертификатын экспорттық партияға ресімдейді, ал бланк нысанын әкелінетін елдің келісімі немесе қағидалары айқындайды.
Тауарды шетелге шығарсаңыз, тізілімнен үзінді сертификаттың орнын баспайды. Тек ел ішінде сатсаңыз, сертификат сізге, әдетте, керек емес.
Тауардың шығу тегі сертификатын кім береді?
«Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы. Сертификатты палатаның цифрлық жүйесінде өтінім бергеннен кейін шарттық негізде береді, беру мерзімі — өтінім тіркелгеннен кейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей.
- Өтінімді палатаның цифрлық жүйесі арқылы тауардың шығу тегін растайтын құжаттармен бірге электрондық нысанда береді.
- Өтінімді басшы бермесе, сенімхат керек.
- Әкелінетін ел сіздің тауарыңызға ерекше реттеу шараларын белгілеген болса, палата растайтын құжаттарды мемлекеттік органдардан сұратуға немесе өндіріске шығуға құқылы, сонда қарау мерзімі ұзарады.
- Сертификаттардың көшірмелері мен оларға құжаттарды палата кемінде үш жыл сақтайды.
Сертификатты бір алушыға бір жөнелтушіден бір мезгілде жөнелтілетін әр партияға ресімдейді. «Түпнұсқа» нысанындағы сертификат берілген күннен бастап 12 ай жарамды. ЕАЭО елдеріне шығарылатын сериялық өнім үшін сертификат 6 ай жарамды және өндіріс өзгермесе, партия санына шек қоймайды.
Тауардың шығу тегі туралы сертификат өтініш берушіге шарттық негізде беріледіДереккөз: Тауарлардың шығу елін айқындау қағидалары, Сауда және интеграция министрінің № 454-НҚ бұйрығы, қолданыстағы редакция, 16-тармақ; adilet.zan.kz, 04.11.2026 салыстырылды
Шығу тегі қағидалары бойынша тауар қашан қазақстандық болып саналады
Ол толығымен Қазақстанда өндірілгенде немесе жеткілікті қайта өңделгенде. Жеткілікті қайта өңдеу — СЭҚ ТН коды алғашқы алты белгі деңгейінде өзгерген немесе шетелдік материалдар «франко-зауыт» бағасының 30 %-ынан аспайтын өңдеу.
Кодпен ереже қолданылса, шикізат пен дайын тауардың кодтарын салыстырады: олар кемінде алғашқы алты белгіде ерекшеленуі тиіс. Болмаса, құнды санайды: шетелдік материалдар дайын тауар бағасының «франко-зауыт» шарттарындағы 30 %-ынан аспауы тиіс.
Кейбір операциялар қанша болса да қайта өңдеу болып саналмайды: орау, сұрыптау, жуу және тазалау, өзге біреудің бөлшектерінен қарапайым құрастыру, қарапайым араластыру, құю және қаптау, қатыру. Тек қаптасаңыз немесе дайын тораптардан құрастырсаңыз, сертификат үшін қазақстандық шығу тегін дәлелдей алмайсыз.
тауарды қайта өңдеу нәтижесінде болған алғашқы алты белгінің кез келгенінің деңгейінде СЭҚ ТН бойынша тауар кодының өзгеруіДереккөз: Тауарлардың шығу елін айқындау қағидалары, Сауда және интеграция министрінің № 454-НҚ бұйрығы, 50–51-тармақтар; adilet.zan.kz, 04.11.2026 салыстырылды
СТ-KZ-тен не қалды
СТ-KZ енді тек еркін экономикалық аймақтар мен еркін қоймалардан әкетілетін тауарларға ресімделеді. Оның әрекет ету мерзімі — 12 ай, оны да «Атамекен» палатасы шығу тегі туралы қорытынды негізінде береді.
Қалған өндірушілер үшін СТ-KZ-ті тізілімнен үзінді алмастырды. Егжей-тегжейі — отандық өндіруші мәртебесі бетінде.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап СТ-KZ үшін бөлек тәртіп қолданылады: шығу тегін талдауды өтінім мен құжаттар тізбесі бойынша шарттық негізде жүргізеді, содан кейін палата қорытынды жасалғаннан кейінгі келесі жұмыс күнінен кешіктірмей сертификат береді.
OBF шығу тегі сертификатымен көмектесе ме?
Жоқ, сертификатты «Атамекен» палатасының өзі ресімдейді, біз онымен айналыспаймыз. Біз ҚТӨ тізілімімен көмектесеміз, ал үзінді ел ішіндегі сатып алу мен мемлекеттік қолдау үшін керек.
Экспорттасаңыз, аймақтық кәсіпкерлер палатасына сұраныстан бастаңыз және сатып алушыдан оған сертификаттың қандай нысаны керегін сұраңыз. Алдымен қазақстандық өндіруші мәртебесін растау қажет болса, тізілімнен бастаңыз.
Ел ішіндегі мәртебені растағыңыз келе ме? Тізілімнен бастаңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстандағы мемлекеттік сатып алу үшін шығу тегі сертификаты керек пе?
Жоқ, ел ішінде қазақстандық шығу тегін ҚТӨ тізілімінен үзінді растайды.
Шығу тегі сертификаты қанша уақыт жарамды?
«Түпнұсқа» нысанындағы сертификат — берілген күннен бастап 12 ай, СТ-KZ — сондай-ақ 12 ай, ЕАЭО-ға арналған сериялық өнім сертификаты — 6 ай.
Сертификатты қанша күту керек?
Қағидалар бойынша өтінім тіркелгеннен кейін екі жұмыс күнінен кешіктірмей. Тез бұзылатын азық-түлік тауарлары үшін мерзім бір жұмыс күні, ал сериялық өнім үшін өндіріске шығу керек болса — үш жұмыс күніне дейін.
Тек қапталатын немесе жиналатын тауарға сертификат жасатуға бола ма?
Қаптау, сұрыптау, қарапайым құрастыру және соған ұқсас операциялар қайта өңдеу болып саналмайды, сондықтан олар бойынша қазақстандық шығу тегін растау мүмкін емес.
Әрі қарай
Жабдыққа кеткен шығынның бір бөлігін қайтаруға бола ма?
Өнімді тексеріп, өндіруші мәртебесі қандай қолдау беретінін айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.