Қазақстандағы мемлекеттік сатып алу: қалай жұмыс істейді және өнім берушіден қанша ақша сұралады
Қазақстандағы мемлекеттік сатып алу goszakup.gov.kz порталында өтеді, ал «Самұрық-Қазына» сатып алулары өз порталында, өз ережелерімен өтеді. Әр қадамда өнім беруші қамтамасыз ету енгізеді: өтінімге 1 немесе 3 %, шарттың орындалуына 3 немесе 5 %, аванс, ал демпинг болса, демпингке қарсы соманы да. Мұнда бұл қалай жұмыс істейтіні, өнім берушіге қанша ақша керек екені, порталдан алған деректеріміз және қамтамасыз етуді өз ақшаңызды бұғаттамай қалай енгізуге болатыны жиналған.
Тендерді тексеру
Порталдағы шарт нөмірін немесе компанияның БСН-ін енгізіңіз. Ол бойынша демпингке қарсы қамтамасыз ету бар-жоғын, қанша ақша қай мерзімге дейін бұғатталғанын және оның орнына кепілдік жарайтынын көрсетеміз.
Қазақстандағы мемлекеттік сатып алу дегеніміз не?
Мемлекеттік сатып алу — мемлекеттік органдар мен мемлекеттік компаниялардың № 106-VIII Заң және Қаржы министрлігінің № 687 Қағидалары бойынша тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуы. Олар goszakup.gov.kz порталында өтеді.
Тапсырыс беруші сатып алуды порталда жариялайды, өнім берушілер өтінім береді, жеңімпазды рәсім анықтайды. ЖШС те, ЖК да қатыса алады: ол үшін ЭЦҚ және порталда тіркелу керек.
«Самұрық-Қазына» қоры мен оның компанияларының сатып алуы — мүлде бөлек жүйе: өз порталы, өз тәртібі және қамтамасыз етуге өз талаптары бар. Олармен жұмыс істесеңіз, ережелерін бөлек қараңыз.
«Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының 01.07.2024 № 106-VIII Заңы; Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР Қаржы министрінің 09.10.2024 № 687 бұйрығы.Дереккөз: adilet.zan.kz, қолданыстағы редакциялар, 29.09.2026 салыстырылды
Мемлекеттік сатып алудың қандай тәсілдері бар?
Негізгі тәсілдер — ашық конкурс, аукцион, баға ұсыныстарын сұрату және электрондық дүкен. Қандай бағаның демпингтік саналатыны тәсілге байланысты.
Мемлекеттік сатып алу Қағидалары бойынша өтінімді қамтамасыз ету конкурс пен аукционда бөлінген соманың 1 %, баға ұсыныстарын сұратуда 3 %. Ал демпинг шегі тәсілдерде әртүрлі:
| Сатып алу тәсілі | Баға қашан демпингтік саналады |
|---|---|
| Тауарлардың, жұмыстардың және көрсетілетін қызметтердің көпшілігіне ашық конкурс | Бөлінген сомадан 10 %-дан артық төмен |
| Баға ұсыныстарын сұрату | Бөлінген сомадан 10 %-дан артық төмен |
| Электрондық дүкен | Орташа бағадан 30 %-дан артық төмен |
| Құрылыс-монтаж жұмыстары | Демпингтік бағаға мүлде жол берілмейді |
Демпинг шегін мемлекеттік сатып алу Қағидалары белгілейді, ол сатып алу тәсілі мен нысанасына қарай әртүрлі, сондықтан «бәріне 10 %» деген ереже дұрыс емес.
Өтінімді қамтамасыз ету тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға бөлінген сомадан бір пайыздан үш пайызға дейінгі мөлшерде енгізіледі; конкурс, баға ұсыныстарын сұрату және электрондық дүкен үшін демпинг шектері; құрылыс-монтаж жұмыстарында демпингке тыйым салу.Дереккөз: № 106-VIII Заң, 10-бап 9-тармақ, 13-бап 2-тармақ; № 687 Қағидалар, 85, 94, 96, 97, 99, 104-тармақтар; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
Өнім беруші қамтамасыз етуге қанша ақша енгізеді?
Өнім беруші бір сатып алуда қамтамасыз етуді төрт ретке дейін енгізеді: өтінімге, шарттың орындалуына, авансқа және демпингпен жеңсе, демпингке қарсы соманы.
| Қадам | Қанша | Қашан қайтарады |
|---|---|---|
| Өтінім | Конкурс пен аукционда 1 %, баға ұсыныстарын сұратуда 3 % | Қорытындыдан кейін 3 жұмыс күні ішінде, жеңімпазға — шарттан кейін |
| Шарттың орындалуы | Шарт сомасының 3 %, баға ұсыныстарын сұратуда 5 % | Шарт толық орындалғаннан кейін |
| Аванс | Аванс сомасына тең | Орындалуына қарай азаяды |
| Демпингке қарсы сома | Ең төменгі демпингтік емес баға мен сіздің бағаңыздың айырмасы | Шарт толық орындалғаннан кейін |
Мұның бәрін порталдың электрондық әмиянына ақшамен немесе электрондық банк кепілдігімен енгізуге болады. Ақшамен енгізу — оны шарттың бүкіл мерзіміне бұғаттау деген сөз.
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету, авансты қамтамасыз ету және демпингке қарсы сома шарт күшіне енген күннен бастап он жұмыс күні ішінде енгізіледі және толық әрі тиісінше орындалғаннан кейін қайтарылады.Дереккөз: № 687 Қағидалар, 105, 111, 537, 543–544, 550–551-тармақтар; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
Мемлекеттік сатып алудағы демпинг: порталдан алған деректеріміз
2026 жылғы 8 тамыздан 28 қыркүйекке дейін біз порталдан 1 062 компанияның 1 346 демпингтік лотын таптық. Олардың 869-ы бойынша демпингке қарсы қамтамасыз ету барлығы 3,4 млрд ₸ құрайды.
Орташа демпинг, яғни бөлінген сомаға қарағанда бағаның төмендеуі, — 23 %. Лоттардың 79 %-ында қамтамасыз ету 5 млн ₸-ге дейін. Шарт жасалған күннен ол аяқталғанға дейін әдетте үш жарым айдай өтеді: осы уақыттың бәрінде ақша тапсырыс берушіде жатады.
Шарттың, хабарландырудың нөмірі немесе БСН бойынша сатып алуыңызды тегін тексеріп, ақшаның орнына кепілдік қаншаға түсетінін есептеп береміз.
1 062 компанияның 1 346 демпингтік лоты, орташа демпинг 23 %, қамтамасыз ету 869 лот бойынша есептелді — 3,4 млрд ₸.Дереккөз: мемлекеттік сатып алу порталы бойынша OBF деректері, 08.08–28.09.2026
Мемлекеттік сатып алуға ақшаны бұғаттамай қалай қатысуға болады
Ақшаның орнына электрондық банк кепілдігін енгізіңіз: оны банк үш жылға бір рет ашылатын кепілсіз желі бойынша шығарады, лимит бағдары — 200 млн ₸-ге дейін.
Бір желі бойынша өтінімге, шарттың орындалуына, авансқа және демпингке қарсы қамтамасыз етуге кепілдіктер шығарылады. Шарт орындалғанда, лимит келесі сатып алуларға қайта босайды. 200 млн ₸ бағдары — уәде емес: түпкілікті лимитті банк тексергеннен кейін айтады.
Банк комиссиясы кепілдіктің сомасы мен мерзіміне байланысты: 5 млн ₸-ге дейін — бүкіл мерзімге бір рет 7 %. OBF қызметтері бөлек: 100 000 ₸ ретейнер және желінің нақты ашылған лимитінің 3 %-ы, ҚҚС-сыз.
Мемлекеттік сатып алу туралы бөлімдер
Қазір не керек екенін таңдаңыз: сатып алуыңызды тексеру, нақты қадамдағы қамтамасыз етуді түсіну немесе ақша қашан қайтарылатынын білу.
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК мемлекеттік сатып алуға қатыса ала ма?
Иә. ЖК да, ЖШС те қатыса алады: ЭЦҚ және мемлекеттік сатып алу порталында тіркелу керек. Тәжірибе мен құжаттарға қойылатын талаптар сатып алуға байланысты.
Қамтамасыз етуді банк кепілдігімен енгізуге бола ма?
Иә. Мемлекеттік сатып алу Қағидалары өтінімді, шарттың орындалуын, авансты және демпингке қарсы соманы қамтамасыз етуге электрондық банк кепілдігін қабылдайды.
Жеңімпаз шартқа қол қоймаса, не болады?
Ол жалтарған деп танылады, ал өтінімді қамтамасыз ету қайтарылмайды: ол бюджетке немесе тапсырыс берушіге кетеді.
Тапсырыс беруші шартты қай мерзімде төлеуі керек?
Заң өнім беруші міндеттемелерін орындағаннан кейін 30 күнтізбелік күннен кешіктірмей толық төлеуді талап етеді.
Әрі қарай
Демпингі бар жаңа лоттар
Жеңімпаз бағаны төмендетіп, қосымша қамтамасыз ету енгізуге міндетті болған лоттар. Әр лоттың бетінде — тапсырыс беруші, сатып алу нысанасы, бағалар, қамтамасыз ету мөлшері және ақшаның орнына кепілдік қанша тұратыны.
Мемлекеттік сатып алу порталының деректері, OBF жинаған күні 07.11.2026. Күн сайын жаңартылады.
Өңірлер мен салалар бойынша лоттар
Сатып алу қалай жүреді
Кезең-кезеңімен мақалалар: өнім берушіні тіркеуден бастап қамтамасыз етуді қайтаруға дейін. Әр мақалада осы кезеңде қажет кепілдікке сілтеме бар.
Қатысу
Демпинг және қамтамасыз ету
Бөлімнің барлық беттері
Лотыңызға кепілдік қанша тұрады?
Шарт жасалғанға дейін толық бағасын айтамыз: банк тарифін және біздің қызмет ақымызды бөлек көрсетеміз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.