Бизнеске несие: қайсысын таңдау керек және ол қанша тұрады
Қазақстанда бизнеске несиені банктер береді, ал ақша қазір қымбат: 2026 жылғы тамызда шағын бизнес теңгемен жаңа несиелерді орта есеппен 23,8 %-бен алды. Мөлшерлемені 12,6 %-ға дейін төмендетуге «Даму» қорының субсидиясы, ал кепілзат жетпесе — оның кепілдігі көмектеседі. Мұнда несие түрлері, мөлшерлемелер мен мемлекет қолдауы, сондай-ақ несие мүлде керек емес жағдай — ақша тендерді қамтамасыз етуге ғана керек болғанда — жинақталған. OBF несие бермейді.
Қамтамасыз етуге несие ме, кепілдік пе
Мысалы, тапсырыс беруші жарты жылға 4 млн ₸ қамтамасыз ету талап етеді. Осы сомаға несие — ақша порталда тұрған әр ай үшін пайыз, әрі ақша бәрібір бос емес. 5 млн ₸-ге дейінгі сол сомаға банк кепілдігі — бір рет 7%, ал 4 млн сізде қалады.
Банк комиссиясы — тарифтер бойынша бағдар, нақты соманы банк компанияны тексергеннен кейін айтады.
Бизнеске қандай несие таңдау керек?
Несиені мақсатына қарай таңдайды: тауар мен жалақыға — 36 айға дейінгі айналым қаражатына несие, жабдыққа — 7–10 жылға дейінгі инвестициялық несие, екі-үш аптаға ақша жетпей қалса — овердрафт.
| Міндет | Қандай несие | Әдеттегі мерзімі |
|---|---|---|
| Клиенттер төлегенге дейін тауар, шикізат сатып алу, жалақы төлеу | Айналым қаражатына | 36 айға дейін |
| Жабдық, үй-жай сатып алу, цех салу | Инвестициялық | 7–10 жылға дейін |
| Ақшаны керек кезде бөліп-бөліп алу | Несие желісі | Желі 5–7 жылға дейін |
| Екі-үш аптаға кассалық алшақтықты жабу | Овердрафт | Әр транш 28–30 күнге дейін |
| Ақшаны кепілзатсыз тез алу | Кепілсіз онлайн несие | 3–5 жылға дейін |
Кепілзатсыз ЖК әдетте 15–100 млн ₸-ге дейін, ЖШС құрылтайшының жеке кепілдігімен 100–300 млн ₸-ге дейін алады. Кепілзатпен банк көбірек әрі арзанырақ береді.
Шағын бизнеске арналған өнімдердің шарттары: ЖК-ға 36–60 айға 15–100 млн ₸-ге дейін кепілсіз несиелер, ЖШС-ға құрылтайшының кепілдігімен 100–300 млн ₸-ге дейін; 36 айға дейін айналым қаражатына несиелер; овердрафт — орташа айлық түсімдердің 40 %-ына дейін.Дереккөз: ҚР екінші деңгейдегі банктерінің жарияланған шарттары, 29.09.2026 салыстырылды
Бизнеске несие мөлшерлемесі қазір қандай?
2026 жылғы тамызда теңгемен жаңа несиелер бойынша орташа мөлшерлеме шағын бизнес үшін 23,8 %, орта бизнес үшін 19,0 % болды; Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі — 16,25 %.
Нақты несиенің мөлшерлемесін банктің өзі айтады: ол кепілзатқа, мерзімге, айналымға және несие тарихына байланысты. Кепілсіз несиелер кепілді несиелерден қымбат. Банктердің ұсыныстарынан номиналды мөлшерлемені ғана емес, сыйақының жылдық тиімді мөлшерлемесін де қараңыз: кепілсіз несиелер бойынша ол 42–46 %-ға дейін жетеді.
Базалық мөлшерлемені Ұлттық Банк кесте бойынша қайта қарайды; келесі шешім — 2026 жылғы 23 қазанда. Мемлекеттік бағдарламалар бойынша мөлшерлемелер де соған байланысты.
Ұлттық Банктің ақша-кредит саясаты жөніндегі комитеті базалық мөлшерлемені жылдық 16,25 % деңгейінде белгілеу туралы шешім қабылдады. 2026 жылғы тамыздағы теңгемен берілген жаңа несиелер бойынша орташа алынған мөлшерлемелер: шағын бизнеске — 23,80 %, орта бизнеске — 19,03 %.Дереккөз: ҚР Ұлттық Банкі, 04.09.2026 баспасөз релизі және «Банк секторының экономикаға берген несиелері, 2026 жылғы қаңтар–тамыз», nationalbank.kz; 29.09.2026 салыстырылды
Бизнеске жеңілдікті несие: Даму не береді
«Даму» қоры несиені өзі бермейді. Ол не банкке мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді, сонда сіз жылдық 12,6 % төлейсіз, не кепілзатыңыз жетпесе, банкке несиенің 85 %-ына дейін кепілдік береді.
Шағын бизнеске мөлшерлемені субсидиялауды «Іскер аймақ» бағдарламасы береді: инвестицияларға және айналым қаражатына 200 млн ₸-ге дейінгі несиелер, субсидия 3 жылға. Саудаға бөлек бағдарлама бар — қазақстандық өндірушілерден сатып алуға. Қордың кепілдігі — несиенің 85 %-ына дейін, бірақ 3,5 млрд ₸-ден аспайды, шешім 2 жұмыс күні ішінде.
Өтінім бағдарламаға қатысушы банкке беріледі. Қордың бағдарламаларына бәрі бірдей сәйкес келмейді: мұны ЭҚЖЖ коды шешеді: кейбір кодтар үшін бағдарлама мүлде жоқ, басқалары үшін 9-ға дейін бар.
Субсидиялау мөлшері номиналды мөлшерлеменің 40 %-ын құрайды, бұл ретте кәсіпкер үшін мөлшерлеме 12,6 %-дан кем болмауы тиіс. Кепілдік — қаржыландыру сомасының 85 %-ына дейін, бірақ 3,5 млрд теңгеден аспайды.Дереккөз: ҚР Үкіметінің 30.12.2025 № 1176 қаулысы, adilet.zan.kz; кепілдік беру шарттары, damu.kz; 29.09.2026 салыстырылды
Несиенің орнына банк кепілдігі қашан керек?
Ақша мемлекеттік сатып алу бойынша қамтамасыз ету енгізуге керек болса, несие қажет емес: қамтамасыз етуді банк кепілдігімен енгізіп, бәрібір тапсырыс берушіде жататын ақша үшін пайыз төлемеуге болады.
Өнім беруші өтінімді, шарттың орындалуын, авансты қамтамасыз етуді, ал демпинг болса, демпингке қарсы соманы енгізеді. Бұған несие алу — шарт аяқталғанша тапсырыс берушіде жататын ақша үшін жылына орта есеппен 20–24 % төлеу деген сөз.
Кепілдікті банк кепілсіз желі бойынша шығарады: лимит үш жылға, бағдар — 200 млн ₸-ге дейін, түпкілікті лимитті банк тексергеннен кейін айтады. 5 млн ₸-ге дейінгі кепілдік бір рет 7 % тұрады. OBF қызметтері бөлек: 100 000 ₸ ретейнер және желінің нақты ашылған лимитінің 3 %-ы.
Бизнеске несие туралы бөлімдер
Өз міндетіңізді таңдаңыз: ЖК мен ЖШС-ке несие, айналым қаражаты, мемлекеттік келісімшартқа ақша, кепілсіз несие немесе Даму жеңілдіктері.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бизнеске несиені нөлден алуға бола ма?
Қиын: кепілсіз несиелерді банктер әдетте кемінде 6 ай жұмыс істеп жүрген ЖК-ға береді. Жаңа бастап жатқан және әлеуметтік осал топтарға жататындарға тегін оқудан кейін 400 АЕК-ке дейін Бастау Бизнес гранты қолжетімді.
Бизнеске 2 пайызбен несие бар ма?
Ауылдар мен шағын қалаларға «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша жылдық 2,5 %-дан аспайтын мөлшерлемемен, кепілзатпен микронесиелер бар. Кәдімгі банк несиелері әлдеқайда қымбат: 2026 жылғы тамызда шағын бизнес орта есеппен 23,8 % төледі.
OBF несие бере ме?
Жоқ. OBF — консалтингтік компания: біз мемлекеттік сатып алу бойынша банк кепілдіктерін шығаруға банкте кепілсіз желі ашуға көмектесеміз.
Қайсысы жақсы: несие ме, әлде банк кепілдігі ме?
Бұл әртүрлі құралдар. Несие шотқа ақша береді, кепілдік қамтамасыз етудегі ақшаның орнын басады. Ақша дәл сатып алуды қамтамасыз етуге керек болса, кепілдік арзанырақ.
Әрі қарай
Бизнеске арналған несие түрлері
Әр бетте: не үшін жарайды, банк не сұрайды, қаншаға түседі және қашан несиенің орнына кепілдік тиімдірек.
Мемлекеттік сатып алуға қатысушыға
Кез келген бизнеске
Бөлімнің барлық беттері
Банк несие бермеді ме? Енді қайда бару керек екенін айтамыз
Компанияңызды қарап, мүмкіндігіңіз қай жерде көбірек екенін көрсетеміз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.