Мемлекеттік келісімшартқа несие: орындауға ақша және қамтамасыз етуге ақша
Мемлекеттік сатып алуда жеңдіңіз, бірақ орындауға ақша жетпей ме? Мемлекеттік келісімшартқа несие екі қажеттіліктің біреуін ғана өтейді — материалға, тауарға және жалақыға ақша. Екіншісі — тапсырыс берушіге енгізетін қамтамасыз ету. Оған несие керек емес: оны банк кепілдігі алмастырады, ал ақшаңыз айналымда қалады. Қашан несие, ал қашан кепілдік керек екенін талдаймыз.
Кепілдік қанша тұрады?
Баға үш бөліктен тұрады және біз оларды әрқашан бөлек көрсетеміз: нақты кепілдік үшін банк комиссиясы, OBF ретейнері және ашылған желі лимитінен пайыз. OBF қызметтеріне ҚҚС есептелмейді.
Банк тарифтері — бағдар. Нақты соманы және лимитті банк компанияны тексергеннен кейін атайды. Жобаны алып, нәтижеге жеткізбесек, ретейнер қайтарылады.
Өнім берушіге мемлекеттік келісімшартқа несие не үшін керек?
Мемлекеттік келісімшартқа несиені шартты төлемге дейін орындау үшін алады: заң бойынша тапсырыс беруші орындалғаннан кейін 30 күнтізбелік күн ішінде төлейді, ал тауарды, материалдарды және жалақыны одан ерте төлеу керек.
Мемлекеттік сатып алу бойынша тапсырыс беруші жеткізілімнен кейін немесе орындалған жұмыстар актілері бойынша төлейді. Орындауға керектің бәрін өнім беруші өзі қаржыландырады — өз ақшасымен немесе банк несиесімен.
Бірақ жеңімпаздың тағы бір шығыс бабы бар, оны көбіне кеш еске түсіреді: қамтамасыз ету. Бұл шарт күшіне енгеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде тапсырыс берушіге енгізілетін және шарт аяқталғанша сонда жататын ақша. Оны мүлде ақшамен енгізбеуге болады: заң банк кепілдігіне рұқсат береді.
| Орындауға ақша | Қамтамасыз етуге ақша | |
|---|---|---|
| Не үшін | Тауар, материалдар, мердігерлер, жалақы | Шарттың орындалуын, авансты қамтамасыз ету, демпингке қарсы қамтамасыз ету |
| Немен жабуға болады | Өз ақшаңызбен немесе банк несиесімен | Ақшамен немесе банк кепілдігімен |
| Не төлейсіз | Несие бойынша пайыз | Кепілдік үшін банк комиссиясы |
| Ақша қашан босайды | Тапсырыс беруші төлегеннен кейін | Шарт орындалып, қамтамасыз ету қайтарылғаннан кейін |
Өнім беруші мемлекеттік келісімшарт бойынша қамтамасыз етуге қанша ақша енгізеді?
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету — шарт сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұрату тәсілінде — 5 %. Авансты қамтамасыз ету аванс сомасына тең, ал демпинг болса, үстіне демпингке қарсы қамтамасыз ету енгізіледі.
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету шарт күшіне енгеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде енгізіледі. Ол шарт толық орындалғаннан кейін қайтарылады, сондықтан ақша жұмыстың бүкіл мерзімінде тапсырыс берушіде жатады.
Шартта аванс көзделсе, авансты қамтамасыз ету оның сомасына тең. Оны ақшамен енгізу — тапсырыс берушіге ол сізге аударатын сомамен бірдей ақша беру деген сөз. Сондықтан авансты кепілдікпен қамтамасыз еткен тиімдірек.
Бағаны демпинг шегінен төмен түсіріп жеңсеңіз, демпингке қарсы қамтамасыз ету қосылады: демпингтік емес ең төмен баға мен сіздің бағаңыздың айырмасы. Ол шарттың орындалуын қамтамасыз етуге қосымша енгізіледі.
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету — шарт сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұрату тәсілінде — 5 %; шарт күшіне енгеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде енгізіледі; авансты қамтамасыз ету аванс сомасына тең.Дереккөз: Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 537, 542–544-тармақтар; «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР № 106-VIII Заңы, 17-бап 10-тармақ; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
Мысал: 40 млн ₸-лік мемлекеттік келісімшартта қанша ақша бұғатталады
Демпингпен жеңіп алынған 40 млн ₸-лік шартта өнім берушінің өз ақшасынан 6,2 млн ₸ бұғатталады, ал оның орнына берілетін кепілдіктер банк комиссиясымен шамамен 434 000 ₸ тұрады.
Мысалдың шарттары. Сатып алуға 50 млн ₸ бөлінген, бұл ашық конкурс, демпинг шегі — 10 %. Демпингтік емес ең төмен баға — 45 млн ₸. Сіз 40 млн ₸ бағамен жеңдіңіз.
| Не енгізесіз | Қалай есептеледі | Сомасы |
|---|---|---|
| Демпингке қарсы қамтамасыз ету | 45 млн − 40 млн | 5 млн ₸ |
| Шарттың орындалуын қамтамасыз ету | 40 млн-ның 3 %-ы | 1,2 млн ₸ |
| Өз ақшаңыздан барлығы | 6,2 млн ₸ |
Бұл 6,2 млн ₸ шарт аяқталғанша тапсырыс берушіде жатады. Ал оны сол шартты орындауға жұмсауға болар еді. Сонда несие азырақ сомаға керек болар еді немесе мүлде керек болмас еді.
Ақшаның орнына екі кепілдік енгізсеңіз, банк 5 млн ₸-лік кепілдік үшін бір рет 7 %, яғни 350 000 ₸, ал 1,2 млн ₸-лік кепілдік үшін 84 000 ₸ алады. Бүкіл мерзімге барлығы 434 000 ₸, ал 6,2 млн ₸ өзіңізде қалады. Бұл тарифтер бойынша бағдар, түпкілікті комиссияны банк айтады.
5 млн ₸-ге дейінгі (қоса алғанда) кепілдік — нақты мерзіміне қарамастан толығымен алдын ала 7 %.Дереккөз: OBF тарифтері мен есеп мысалдары, 29.09.2026 салыстырылды
Банктер мемлекеттік келісімшартқа несиені қалай береді?
Мемлекеттік келісімшартқа банктер ақшаны екі жолмен береді: шартты орындауға келісімшарттық қаржыландыру және факторинг — тапсырыс беруші төлегенге дейін қол қойылған акт бойынша ақша.
Келісімшарттық қаржыландыру — нақты шартты орындауға берілетін несие немесе несие желісі. Қамтамасыз ету — осы шарт бойынша талап ету құқықтары, яғни тапсырыс беруші төлейтін ақша. Ірі банктердің бірінің жарияланған шарттарында лимит — шарттың орындалмаған сомасының 70 %-ына дейін, мерзімі — шарт аяқталғанға дейін және одан кейін тағы 2 ай, бастапқы жарна керек емес.
Мемлекеттік сатып алу бойынша факторинг шартты орындап, порталда актіге қол қойғаннан кейін жұмыс істейді. Банк сізге жеткізілім сомасының 100 %-ына дейін бірден төлейді, кейін төлемді тапсырыс берушіден өзі алады. Мұндай өнімдерді банктер кепілсіз береді, бірақ әдетте басшының жеке кепілдігімен және кемінде бір жыл жұмыс істеген компанияларға.
Қалған шарттарды — мөлшерлемені, соманы және құжаттарды — әр банк өзі айтады. Біз банктерді атауымен салыстырмаймыз және несие бермейміз. Компания «Даму» қорының бағдарламаларына сай келсе, мөлшерлеменің бір бөлігін қор төлей алады, ал кепіл жетпесе, қор несиенің бір бөлігіне кепілдік бере алады.
Келісімшарттық қаржыландыру: сома келісімшарттың орындалмаған сомасының 70 %-ынан аспауы тиіс; қамтамасыз ету — қаржыландырылатын келісімшарт бойынша талап ету құқықтары; бастапқы жарна талап етілмейді. Факторинг: мемлекеттік сатып алу порталында орындалған жұмыстар актісіне қол қойылғаннан кейін — жеткізілім сомасының 100 %-ына дейін.Дереккөз: ҚР екінші деңгейдегі банктерінің шағын бизнеске арналған жарияланған шарттары, 29.09.2026 салыстырылды
Мемлекеттік келісімшартты қамтамасыз етуге ақшаны қалай бұғаттамауға болады
Ақшаның орнына электрондық банк кепілдігін енгізіңіз: банк оны үш жылға бір рет ашылатын кепілсіз желі бойынша шығарады, лимит бағдары — 200 млн ₸-ге дейін.
Бір желі бойынша демпингке қарсы қамтамасыз етуге, шарттың орындалуына, авансқа және келесі сатып алуларға кепілдіктер шығарылады. Шарт орындалып, кепілдік қайтарылғанда, лимит қайтадан босайды.
200 млн ₸ бағдары — уәде емес: түпкілікті лимитті банк қаржылық жағдайды тексергеннен кейін айтады. Біз мақұлдауды, шартқа дейін нақты банкті және белгіленген мерзімді уәде етпейміз.
OBF қызметтері банк комиссиясынан бөлек есептеледі: 100 000 ₸ ретейнер және желінің нақты ашылған лимитінің 3 %-ы, ҚҚС-сыз. Ретейнер тәуекел маманы оң шешім шығарып, шартқа қол қойылғаннан кейін ғана төленеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Шарттың орындалуын қамтамасыз етуге несие алуға бола ма?
Болады, бірақ бұл кепілдіктен қымбат: бәрібір шарт аяқталғанша тапсырыс берушіде жататын ақша үшін пайыз төлейсіз. Кепілдік бұл ақшаның орнын басады, ал сіз тек банк комиссиясын төлейсіз.
Мемлекеттік келісімшарттың орындалуын қамтамасыз ету қашан қайтарылады?
Шарт толық орындалғаннан кейін. Кепілдік енгізсеңіз, ол тоқтатылады, ал желінің лимиті келесі сатып алуларға қайтадан босайды.
Банк кепілдігі — несие ме?
Жоқ. Кепілдік бойынша шотқа ақша түспейді: сіз шартты орындамасаңыз, банк тапсырыс берушіге төлеуге міндеттенеді. Бірақ банк компанияны несие бергендегідей мұқият тексереді.
Мемлекеттік келісімшартты сақтандырумен қамтамасыз етуге бола ма?
Мемлекеттік сатып алу қағидалары бойынша сақтандыру шарттың орындалуын және авансты қамтамасыз етуге жарайды. Демпингке қарсы сомаға біз оны ұсынбаймыз.
Әрі қарай
Лотыңызға кепілдік қанша тұрады?
Шарт жасалғанға дейін толық бағасын айтамыз: банк тарифін және біздің қызмет ақымызды бөлек көрсетеміз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.