Қазақстандағы ЭҚЖЖ кодтары: қызмет кодын қалай білуге, таңдауға және ауыстыруға болады

ЭҚЖЖ коды деген не және ол қалай құрылған?

ЭҚЖЖ — ҚР ҰЖ 03-2019 экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші. Код 5 цифрдан тұрады және XX.XX.X түрінде жазылады: алғашқы төрт таңба еуропалық NACE Rev.2 жіктеуішімен сәйкес келеді, бесіншісі — қазақстандық нақтылау.

Соңындағы 0 цифры деңгей бұдан әрі бөлінбейтінін, 9 цифры «өзгелерін» білдіреді. Қолданыстағы редакцияда 21 секция, 88 бөлім, 272 топ, 615 класс және 1 111 ішкі класс бар — stat.gov.kz сайтындағы жіктеуіш файлы бойынша өз есебіміз. Соңғы, төртінші өзгеріс 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданылады.

Жіктеуіш кодында NACE Rev.2 кодтау жүйесін сақтай отырып екінші және үшінші таңбаның арасында, ал қызмет түрлерінің ұлттық топтамалары бар екенін көрсету үшін төртінші және бесінші таңбаның арасында нүкте қойылады.Дереккөз: ҚР ҰЖ 03-2019 «Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші», 5.1–5.4-тармақтар, Техникалық реттеу және метрология комитетінің 22.02.2019 № 68-од бұйрығымен бекітілген, 02.02.2026 № 5-НҚ № 4 өзгеріс; stat.gov.kz, 29.09.2026 тексерілді

Кодтарды қайдан қарауға болады?

Жіктеуішті қайдан жүктеуге және компанияның ЭҚЖЖ-сын БСН бойынша қалай білуге болады

Толық жіктеуіш stat.gov.kz сайтының жіктеуіштер бөлімінен тегін жүктеледі — Word, Excel, CSV, JSON, XML және SQL форматында. Нақты компанияның кодын БСН немесе ЖСН бойынша сол жерден білуге болады, бірақ тек пайдаланушы кабинетіне кіргеннен кейін.

Бұрын статистика сайтында компанияларды БСН бойынша іздеу ашық болатын, енді ол кабинетке көшірілді. Өз кодыңызды cabinet.stat.gov.kz сайтындағы Респонденттің кабинетінен де көруге болады — оны сол жерде ауыстырады. Қазір тексерген жөн: 2026 жылғы 1 шілдеден жіктеуіш өзгергеннен кейін статистиктер коды өзгерген барлық компанияның негізгі және қосалқы кодтарын өтпелі кілттер бойынша автоматты түрде қайта кодтады, ал жаңа код сіздің нақты айналысатын ісіңізге сәйкес келмеуі мүмкін.

Автоматты түрде берілген код іс жүзінде жүзеге асырылатын қызмет түріне сәйкес келмесе, мәліметтерді Бюроның Респондент кабинеті арқылы немесе электрондық үкімет порталы мен екінші деңгейдегі банктердің сервистері арқылы өзіңіз өзектілендіруіңізді сұраймыз.Дереккөз: Ұлттық статистика бюросы, ЭҚЖЖ-ға № 4 өзгеріс туралы 30.06.2026 хабарландыру және жіктеуіш карточкасы, stat.gov.kz; 29.09.2026 тексерілді

Қай кодты негізгі деп санау керек?

Негізгі және қосалқы ЭҚЖЖ-ны қалай таңдауға болады?

Негізгі ЭҚЖЖ — ең көп қосылған құн беретін қызмет түрі. Қызмет түрі екеу болса, 50 %-дан астамын беретіні негізгі болады. Қосалқы кодтар — клиенттерге қызмет көрсететін қалған барлық қызмет түрлеріңіз.

Қызмет түрі үшеу не одан көп болып, бірде-біреуі жартысын бермесе, негізгісін жоғарыдан төмен қарай іздейді: алдымен үлесі ең көп секцияны, оның ішінде бөлімді, одан әрі ішкі класқа дейін. ЖК ашқанда хабарламада бір бес таңбалы кодты көрсетеді. Оны таңдамас бұрын екі нәрсені тексеріңіз: сіздің қызметіңіз оңайлатылған декларацияға жабық тізбеде жоқ па және мемлекеттік қолдауға үміттенсеңіз, код Даму бағдарламаларына сәйкес келе ме.

Кәсіпорын екі қызмет түрін жүзеге асырған жағдайда қосылған құнның 50%-дан астамын құрайтын қызмет түрі негізгі қызмет түрі болып табылады.Дереккөз: Кәсіпорынның негізгі экономикалық қызмет түрін айқындау әдістемесі, ҚР ҰЭМ Статистика комитетінің 07.09.2020 № 35 бұйрығы, 3, 11–13-тармақтар; ҚР ҰЖ 03-2019, 3.2–3.3-тармақтар; adilet.zan.kz, 29.09.2026 тексерілді

Кодты қалай ауыстыруға болады?

ЭҚЖЖ кодын қалай ауыстыруға немесе қосуға болады?

Өзіңіз, cabinet.stat.gov.kz сайтындағы Респонденттің кабинетінде ЭЦҚ арқылы: «Респондент деректері» → «Өңдеу» → негізгі және қосалқы қызмет түрі блогы. Статистиктер өзгерісті 3 жұмыс күні ішінде растайды немесе қабылдамайды.

1. Респонденттің кабинетіне компанияның немесе ЖК-ның ЭЦҚ-сымен кіріңіз.
2. «Респондент деректері» бөлімін ашып, «Өңдеу» батырмасын басыңыз.
3. «Экономикалық қызметтің негізгі/қосалқы түрі» блогында ағаштың соңғы деңгейіндегі кодты таңдаңыз, қосалқы кодты қосыңыз немесе жойыңыз.
4. Өнім көлемін және өзгерістің сипатын көрсетіңіз. Ауысу уақытша болса, деректерді өзгерту керек емес; бір жылдан ұзақ болса — жаңа код бойынша өнім, тауар және қызмет көлемін көрсетіңіз.

Статистика бюросы басқа арналарды да атайды — egov.kz және банктердің сервистерін. Бюроның нұсқаулығында сипатталған тексерілген жол — Респонденттің кабинеті.

Аумақтық бөлімшелердің тіркелімдер басқармасының мамандары күн сайын келіп түсетін хабарламаларды қарайды және хабарлама келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде респондент енгізген өзгерістерді растайды не қабылдамайды.Дереккөз: «Статистикалық бизнес-тіркелім» АЖ-ны жүргізу және өзектілендіру әдістемесі, Ұлттық статистика бюросының 31.12.2021 № 50 бұйрығы, 39–40-тармақтар; Респонденттің кабинеті бойынша нұсқаулық, cabinet.stat.gov.kz; 29.09.2026 тексерілді

Код Даму үшін неге маңызды?

ЭҚЖЖ коды және мемлекеттік қолдау: Даму неге кодқа қарап іріктейді

Даму бағдарламалары бизнесті тұтас сала бойынша емес, нақты код бойынша іріктейді. Мысалы, облыстық маңызы бар қалаларда саудаға мөлшерлеме субсидиясы тек 7 код бойынша беріледі, ал шағын қалалар мен ауылдарда — көтерме және бөлшек сауданың барлық коды бойынша.

«Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша әр өңірдің әкімдігі өзінің 6-ға дейін басым кодын таңдайды, сондықтан дәл сондай азық-түлік дүкені Астанада бағдарламаға сәйкес келеді, ал Алматы мен Шымкентте келмейді. Сәйкес топтың ішінде жеке код алынып тасталуы мүмкін: бетоннан жасалған бұйымдар өндірісі (23.6) субсидиялар тізбесінде бар, ал тауарлық бетон (23.63) жоқ, «Өрлеу» бағдарламасында да солай. Ойын бизнесі мен банктер ешбір бағдарламаға сәйкес келмейді: damu.kz сайтындағы 92000 және 64191 кодтары бойынша іріктеу ештеңе көрсетпейді. Акцизделетін тауарларды өндіру және көтерме сату, мысалы, «Өрлеу» бағдарламасынан алынып тасталған.

Тіркеуіңізде жоқ қызметке субсидия алсаңыз, шарт статистика органдарында қажетті ЭҚЖЖ кодын 90 жұмыс күні ішінде алуға міндеттейді. Кодты алдын ала — банкке бармай тұрып тексерген оңай.

…мемлекеттік қолдау көрсетілетін қызмет түрлерінде айырмашылық болған жағдайда осы Шарт жасалған күннен бастап 90 (тоқсан) жұмыс күні ішінде статистика органдарында ЭҚЖЖ беруге және қаржы агенттігін хабардар етуге…Дереккөз: Субсидиялау қағидалары, ҚР Үкіметінің 17.09.2024 № 754 қаулысы, үлгілік шарт, 14-тармақ 6) тармақша, 1-қосымша; № 262-НҚ Қағидалар, 17-тармақ; № 1176 қаулы, 8-тармақ; damu.kz; 29.09.2026 тексерілді

Өз кодыңызды тексеріңіз

Кодтың бағдарламаларға сәйкестігін тексеру және бизнес ашу

ЭҚЖЖ бойынша іріктеу сіздің кодыңызға Даму қорының қай бағдарламалары сәйкес келетінін көрсетеді, ал ЖК туралы бет кодты тіркеу кезінде қайда көрсететінін айтады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Әрі қарай