2026 жылы Қазақстанда ЖК ашу: қадамдар, мерзім және салық режимін таңдау
2026 жылы Қазақстанда ЖК ашу үшін салық органына қызметті бастағаны туралы электрондық хабарлама беру керек. Бұл тегін, ал салық органы сізді бір жұмыс күнінде тіркейді. Ең маңызды шешімдерді алдын ала қабылдайсыз: ЭҚЖЖ коды мен салық режимі хабарламаның өзінде көрсетіледі, қанша төлейтініңіз соларға байланысты. Төменде тіркеу қадамдары, кімге ЖК міндетті және жеке кәсіпкер ашқаннан кейін не істеу керегі жазылған.
ЖК ашу қадамдары қандай?
ЭЦҚ мен бір электрондық хабарлама керек. Салық органы ЖК-ны 1 жұмыс күні ішінде тіркейді, қызмет тегін, басқа құжат талап етуге құқығы жоқ.
- ЭЦҚ әлі жоқ болса, алыңыз: хабарлама тек электрондық түрде беріледі.
- Бес таңбалы ЭҚЖЖ кодын — айналысатын қызмет түріңізді таңдаңыз.
- Салық режимін таңдаңыз: шағын ЖК-лардың көбіне оңайлатылған декларация сай келеді.
- Дара кәсіпкер ретінде қызметті бастағаны туралы хабарламаны egov.kz-те, рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік жүйесі elicense.kz арқылы немесе салық органының мобильді қосымшасында беріңіз.
- Бір жұмыс күнінен кейін сіз ЖК ретінде есепте тұрасыз. Сол күннен бастап таңдалған режим қолданылады, ал өзіңіз үшін төлемдерді ай сайын 25-іне дейін төлейсіз.
2 және 3-қадамдар ең маңыздысы: оңайлатылған декларацияны қолдана алатыныңыз және мемлекеттік қолдау бағдарламаларына сай келетініңіз ЭҚЖЖ кодына байланысты, ал кірістің әр теңгесінен қанша салық төлейтініңіз режимге байланысты.
…жеке тұлға осы баптың 1-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынған күннен бастап мемлекеттік кіріс органы бір жұмыс күні ішінде дара кәсіпкерді (бірлескен дара кәсіпкерлікті) мемлекеттік тіркеуді жүргізеді.Дереккөз: ҚР 2015 жылғы 29.10. № 375-V Кәсіпкерлік кодексі, 35, 36-баптар; ҚР № 214-VIII Салық кодексі, 717-бап; elicense.kz сайтындағы қызмет паспорты; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
Кімге ЖК тіркеу міндетті, ал кім онсыз жұмыс істей алады?
Тұрақты негізде жұмыскер жалдасаңыз немесе бизнестен жылына 360 АЕК-тен (2026 жылы 1 557 000 ₸) көп тапсаңыз, тіркелу міндетті. Өз арнаулы режимін қолданатын өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға ЖК тіркеудің қажеті жоқ.
ЖК тек Қазақстан азаматы мен қандас бола алады, шетелдіктерге бұған тыйым салынған. Кәмелетке толмаған адам да ата-анасының немесе басқа заңды өкілдерінің келісімін, неке туралы куәлікті немесе эмансипация туралы шешімді қоса берсе, ЖК аша алады. Терроризмді, экстремизмді және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырумен байланысты адамдардың тізбелеріне енгізілгендер және кәсіпкерлікпен айналысуға заң тыйым салған адамдар тіркелмейді.
Жұмыскерсіз жалғыз жұмыс істесеңіз, айына 1 297 500 ₸-ге дейін тапсаңыз және қызметіңіз өзін-өзі жұмыспен қамтығандар тізбесінде болса — такси, жеткізу, жөндеу, фотосурет, сұлулық салондары және басқалар, — мобильді қосымша арқылы 4 % төлеп, ЖК ашпай-ақ жұмыс істеуге болады.
Дара кәсіпкер ретінде міндетті мемлекеттік тіркеуге мынадай шарттардың біріне сай келетін жеке тұлғалар жатады: 1) жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін тұрақты негізде пайдаланады; 2) жеке кәсіпкерліктен… айлық есептік көрсеткіштің 360 еселенген мөлшерінен асатын мөлшерде… жылдық кірісі болады.Дереккөз: ҚР № 375-V Кәсіпкерлік кодексі, 30-бап 1-тармақ, 35-бап 2–3-тармақтар, 36-бап 1–2-тармақтар; ҚР Салық кодексі, 718-бап; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
Қызметті бастағаны туралы хабарламада не көрсету керек
Хабарламада орналасқан жеріңіздегі салық органы, ЖСН, кәсіпкерлік түрі (жеке немесе бірлескен), атауы болса — атауы, бес таңбалы ЭҚЖЖ коды, салық режимі, мекенжай және байланыс деректері көрсетіледі.
ЖК атауы міндетті емес. Қай салық органында есепте тұратыныңыз орналасқан жеріңіздің мекенжайына байланысты. 2026 жылы салық режимін үшеуінің бірінен таңдайсыз: оңайлатылған декларация, шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған режим немесе жалпыға бірдей белгіленген режим. Режим таңдалмаса, ЖК жалпыға бірдей белгіленген режимде жұмыс істейді — шығыстар шегерілген кірістің 10 %-ы мөлшерінде салық төлейді.
4. Жүзеге асырылатын қызметтің түрі (экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішіне (бұдан әрі – ЭҚЖЖ) сәйкес бес белгілік код көрсетіледі)Дереккөз: Дара кәсіпкер ретінде қызметті бастағаны туралы хабарлама нысаны, ҚР Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 06.01. № 4 бұйрығы, 3-5-қосымша; ҚР Салық кодексі, 716-бап; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
ЖК ашқанда қандай салық режимін таңдау керек?
Қызметіңіз тыйым салынған тізбеде болмаса және кіріс жылына 2,595 млрд ₸-ден аз болса, ең оңайы — оңайлатылған декларация: кірістің 4 %-ы және жарты жылда бір есеп. Жалпыға бірдей белгіленген режимде ЖК шығыстар шегерілген кірістің 10 %-ын төлейді.
Оңайлатылған декларация жеңілірек: шығыстарды растаудың қажеті жоқ, декларация жылына екі рет тапсырылады. Шығыстар кірістің 60 %-ынан асса, жалпы режим тиімдірек болуы мүмкін: онда қалған соманың 10 %-ы бүкіл кірістің 4 %-ынан аз шығады. Мысалы, кіріс 10 млн ₸, шығыс 7 млн ₸ болса, жалпы режимде салық 300 мың ₸, оңайлатылған декларацияда — 400 мың ₸. Бұл есеп өзіміздікі және жеңілдетілген: жалпы режимде басқа да салықтар мен міндеттер бар, оның ішінде жылдық айналым 43,25 млн ₸-ден асқанда төленетін ҚҚС.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандардан басқа кез келген режимде ЖК өзі үшін зейнетақы жарналарын, әлеуметтік аударымдарды және медициналық сақтандыру жарналарын төлейді — бір ең төмен жалақы мөлшеріндегі кірісті мәлімдесеңіз, айына шамамен 18 700 ₸.
…есептеуді… салық төлеуші есепті салықтық кезеңде салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді.Дереккөз: ҚР № 214-VIII Салық кодексі, 363, 722–726-баптар; ҚР Әлеуметтік кодексі; ҚР «МӘМС туралы» Заңы, 28-бап; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
ЖК ашқаннан кейін: мөр, өзгерістер және жабу
ЖК-ға мөр міндетті емес: заң оған рұқсат береді, бірақ талап етпейді. Мекенжайыңыз немесе басқа деректеріңіз өзгерсе, салық органына 10 жұмыс күні ішінде хабарлаңыз.
ЖК-ны жабу үшін салық органына қызметті тоқтату туралы өтініш береді. Орындалмаған салық міндеттемелері болмағанда ғана есептен шығарады, сондықтан жабар алдында МКК порталында өз ЖСН-іңіз бойынша қарызды тексеріп, соңғы кезеңнің есептерін тапсырыңыз.
Өз қызметін жүзеге асырған кезде дара кәсіпкер… іскерлік құжаттаманың дербес бланкілерін, мөрді, мөртабандарды пайдалануға құқылы.Дереккөз: ҚР № 375-V Кәсіпкерлік кодексі, 33-бап 4-тармақ, 38-бап 1-тармақ; ҚР Салық кодексі, 97-бап 3-тармақ, 98-бап 1-тармақ; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды
Бастауға ақша және келесі қадамдар
Әлеуметтік осал топтан болсаңыз және «Бастау Бизнес» оқуынан өтсеңіз, 1 730 000 ₸-ге дейін грант алуға болады. Микронесиелер де, мемлекеттік қолдауы бар несиелер де бар. Грантқа және көптеген қарызға бизнес-жоспар керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК ашу қанша тұрады?
Тегін: дара кәсіпкер ретінде қызметті бастағаны туралы хабарлама үшін ақы алынбайды. Кейін таңдалған режим бойынша салықтар мен өзіңіз үшін ай сайынғы төлемдерді төлейсіз.
Шетелдік азамат Қазақстанда ЖК аша ала ма?
Жоқ. Дара кәсіпкер тек Қазақстан азаматы немесе қандас бола алады.
18 жасқа толмай ЖК ашуға бола ма?
Болады, хабарламаға заңды өкілдердің келісімін қоса берсеңіз. Ол болмаса, неке туралы куәлік немесе қорғаншылық және қамқоршылық органының не соттың толық әрекет қабілеттілігі туралы шешімі жарайды.
Әрі қарай
Бизнеске қаржы немесе субсидия алуға көмектесеміз
«Даму» несиесі, тендерге кепілдік, грант — қайсысы сізге лайық екенін айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.