Айналым несиесі: бұл не, қарапайым тілмен

Айналым несиесі деген не?

Айналым несиесі — бизнестің операциялық, яғни ағымдағы қызметіне алынатын қарыз. Ақша бірнеше айда түсімге айналатын нәрселерге жұмсалады: тауар, шикізат, материал сатып алуға, жұмыстар мен қызметтерге ақы төлеуге. Банктер оны әдетте 36 айға дейінгі мерзімге береді.

Мысал: дүкен 20 млн ₸ алып, маусымдық тауар сатып алады да, несиені 12 ай ішінде түсімнен өтейді. Ақша қайта-қайта керек болса, бір реттік несиеден гөрі несие желісі ыңғайлы: өтелген бөлігін қайтадан алуға болады.

Айналым қаражатын толықтырудың ресми анықтамасы «Іскер аймақ» бағдарламасында берілген, банктер мен Даму мақсатыңыздың субсидияға сай келетін-келмейтінін соған қарап шешеді.

Айналым қаражатын толықтыру деп қаржы құралын кәсіпкердің өзінің операциялық (ағымдағы) қызметін жаңартылатын/жаңартылмайтын негізде қамтамасыз етумен байланысты пайдалануы түсініледі және салықтық міндеттемелерді, зейнетақы аударымдары мен әлеуметтік аударымдарды, кедендік төлемдерді/алымдарды/баждарды төлеу бұған кірмейді.Дереккөз: «Іскер аймақ» бірыңғай бағдарламасы, ҚР Үкіметінің 30.12.2025 № 1176 қаулысы, 1-қосымша, 9-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 редакциясы

Оны қандай мақсаттарға жұмсауға болмайды?

Мемлекеттік бағдарлама бойынша айналым несиесін қандай мақсаттарға жұмсауға болмайды?

«Іскер аймақ» субсидиясы бар несие бойынша айналым ақшасымен салық, зейнетақы және әлеуметтік аударымдар, кедендік төлемдер, алымдар мен баждар төлеуге болмайды. Бұл тыйым бағдарламадағы айналым қаражатының анықтамасында тікелей жазылған.

Демек, мұндай несиеден тауар сатып алуға немесе жалдау ақысын төлеуге болады, ал салық берешегін жабуға немесе жалақыдан аударымдар төлеуге болмайды. Жалақының өзі туралы бағдарламада бөлек ештеңе айтылмаған, сондықтан өтінім берер алдында банк оны мақсат ретінде қабылдай ма, соны нақтылаңыз. Субсидиясыз кәдімгі несиеде мақсаттарды банкпен жасалған шарт айқындайды.

кәсіпкерлердің айналым қаражатын толықтыруға міндеттемесі: бір қаржы жылының қорытындысы бойынша және субсидиялау мерзімі аяқталғанға дейін жыл сайынғы негізде кіріс пен еңбекақы төлеу қорының жинақталған инфляция деңгейінен төмен емес деңгейде міндетті түрде ұлғайту.Дереккөз: ҚР Үкіметінің № 1176 қаулысы, 1-қосымша, 9-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 редакциясы

Оның инвестициялық несиеден айырмашылығы неде?

Айналым несиесінің инвестициялық несиеден айырмашылығы неде?

Инвестициялық несие бизнеске жылдар бойы қызмет ететін нәрселерге алынады: жабдық, техника, көлік, жылжымайтын мүлік, құрылыс пен жөндеу. Айналым несиесі — ағымдағы жұмыста жұмсалатын нәрселерге. Сондықтан инвестициялық несие ұзағырақ мерзімге алынады, ал айналым несиесі — әдетте 3 жылға дейін.

«Іскер аймақ» субсидиясы бар айналым несиесінде кәсіпкердің өз міндеттемесі бар: кіріс пен еңбекақы төлеу қоры жинақталған инфляциядан баяу өспеуі керек. Бұл субсидиялау аяқталғанша әр қаржы жылының қорытындысы бойынша тексеріледі.

Инвестиция деп коммерциялық жылжымайтын мүлікті, жабдықты, техниканы, көлік құралдарын, биологиялық, материалдық активтермен материалдық емес активтерді қоса алғанда, негізгі құралдарды сатып алуға бағытталған шығындар, сондай-ақ кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын объектілерді салуға, жаңғыртуға, реконструкциялауға және (немесе) күрделі жөндеуге бағытталған шығындар түсініледі.Дереккөз: ҚР Үкіметінің № 1176 қаулысы, 1-қосымша, 9-тармақ; damu.kz, сауданы субсидиялау; bcc.kz және berekebank.kz сайттарындағы бизнеске арналған несиелер шарттары; 30.09.2026 салыстырылды

Айналым несиесін қалай арзандатуға болады?

Айналым несиесін қалай арзанырақ алуға болады

«Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша мөлшерлеменің бір бөлігін сіз үшін Даму төлейді. Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесі 17 %-дан төмен тұрғанда сіз жылдық 12,6 % төлейсіз, қалғанын қор қосып төлейді. Субсидиямен берілетін несие — бір кәсіпкерге 200 млн ₸-ге дейін, 3 жыл субсидияланады.

Мұндай несие бойынша банктің мөлшерлемесі Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесіне 4 пайыздық тармақ қосқандағы мөлшерден жоғары бола алмайды. Мысал: 2026 жылғы 7 қыркүйектен бастап базалық мөлшерлеме — 16,25 %, демек, банк несиені 20,25 %-дан қымбат бермейді. 20 % деп алайық: сіз 12,6 % төлейсіз, Даму — 7,4 %. «Даму мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді, сіз — қалғанын, бірақ 12,6 %-дан кем емес» қағидасы базалық мөлшерлеме 17 %-ға және одан жоғары көтерілгенде іске қосылады.

200 млн ₸ лимит сіздің барлық субсидияланатын несиелеріңіз бойынша үлестес компаниялармен бірге есептеледі. Кепіл жетпесе, Даму айналым мақсатындағы несиенің 85 %-ына дейін кепілдік бере алады. Субсидиялы несие тек теңгемен беріледі. «Өрлеу» бағдарламасы айналым қаражатын қаржыландырмайды, тек инвестиция мен қайта қаржыландыруды.

Субсидиялау мөлшері номиналды мөлшерлеменің 40 %-ын құрайды, номиналды мөлшерлемеден айырманы кәсіпкер төлейді, бұл ретте кәсіпкер үшін мөлшерлеме кемінде 12,6 %-ды құрайды.Дереккөз: ҚР Үкіметінің № 1176 қаулысы, 1-қосымша, 7, 11–13-тармақтар; базалық мөлшерлеме — nationalbank.kz, 04.09.2026 шешімі; damu.kz, «Іскер аймақ», кепілдендіру және «Өрлеу»; 30.09.2026 салыстырылды

Әрі қарай не оқуға болады?

Айналым қаражатына несие және субсидиялар

Айналым несиесін, несие желісін және овердрафтты салыстыру, субсидия шарттары — көршілес бөлімдерде.

Жиі қойылатын сұрақтар

Әрі қарай