Есебі бар қонақ үйдің бизнес-жоспары: жүктеме, ЭҚЖЖ коды, рұқсаттар, шетелдік қонақтар және жеңілдетілген несиелер
Қонақ үйдің бизнес-жоспары бөлмелердің жүктемесіне қарап құрылады: жалдау ақысы, персонал мен коммуналдық төлемдер бөлмелер бос тұрса да күн сайын кетеді. Төменде шартты есебі берілген: 12 бөлмелі мини-отель 60 және 40 % жүктемемен жұмыс істейді, залалсыздық нүктесі де көрсетілген. Одан әрі — қонақ үйге, хостел мен тәулікпен берілетін пәтерлерге арналған ЭҚЖЖ кодтары, ашу үшін қажет құжаттар, шетелдік қонақтарға қатысты міндеттер, салықтар және қонақ үйлерді басым сала деп санайтын «Даму» қорының бағдарламалары.
Қонақ үйдің, мини-отельдің және хостелдің ЭҚЖЖ коды қандай?
Мейрамханасы бар қонақ үй — 55.10.1, мейрамханасы жоқ қонақ үй — 55.10.2, жол бойындағы белдеудегі қонақ үй — 55.10.4. Тәулікпен берілетін пәтерлер, коттедждер мен турбазалар — 55.20.0. Жіктеуіште «хостел» деген сөз жоқ: жинауы және төсек-орын ауыстыруы бар хостел сипаттамасы бойынша 55.10.2-ге ең жақын.
Жіктеуіш бойынша қонақ үйдің басты белгісі — күн сайын жинап, төсек-орынды ауыстырып отыратын тәуліктік немесе апталық тұру. Пәтерлерді бір айға және одан ұзақ мерзімге берсеңіз, бұл енді қонақ үй бизнесі емес, басқа кодпен жүретін жылжымайтын мүлікті жалға беру. Код «Даму» бағдарламалары үшін маңызды: қор тәулікпен берілетін пәтерлерді қонақ үйлерге қарағанда әлдеқайда сирек қолдайды.
Аталған класқа негізінен келушілердің қысқа мерзімді кезеңдерде, әдетте тәуліктік немесе апталық негізде тұруын ұсыну кіреді… Қызмет көрсету түрлеріне күн сайын жинау және төсек-орынды ауыстыру кіредіДереккөз: Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші ҚР ҰЖ 03-2019, № 4 өзгерісімен, 55.10, 55.20 кластары, 55.90.9 ішкі класы; stat.gov.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Есебі бар қонақ үйдің бизнес-жоспары: 60 және 40 % жүктеме
Біздің шартты мысалда тәулігі 15 000 ₸ тұратын 12 бөлмелі мини-отель 60 % жүктемеде айына шамамен 533 мың ₸ табады, ал 40 % жүктемеде шамамен 418 мың ₸ шығынға батады. Ол шамамен 49 % жүктемеде шығынсыз жұмыс істей бастайды.
| Көрсеткіш | Қалай есептейміз | Жүктеме 60 % | Жүктеме 40 % |
|---|---|---|---|
| Түсім | 12 бөлме × жүктеме × 30 тәулік × 15 000 ₸ | 3 240 000 ₸ | 2 160 000 ₸ |
| Ғимаратты жалдау | шарт бойынша | 900 000 ₸ | 900 000 ₸ |
| Әкімшілер мен бөлме қызметшілерінің жалақысы, салықтарымен бірге | штат кестесі бойынша 4 адам | 1 000 000 ₸ | 1 000 000 ₸ |
| Коммуналдық қызметтер | шоттар немесе бағалау бойынша | 400 000 ₸ | 400 000 ₸ |
| Кір жуу және бөлмелерге арналған шығыс материалдары | түсімнің 8 %-ы | 259 200 ₸ | 172 800 ₸ |
| Оңайлатылған декларациядағы салық | түсімнің 4 %-ы | 129 600 ₸ | 86 400 ₸ |
| ЖК-ның өзі үшін төлемдері | жарналарға арналған табыс 85 000 ₸ болғанда | 18 700 ₸ | 18 700 ₸ |
| Пайда | түсімнен барлық шығыс шегеріледі | 532 500 ₸ | −417 900 ₸ |
Сандар шартты: бөлме бағасы мен жүктемені өз қалаңыздағы қонақ үйлерден, жалдау ақысын шарттан алыңыз. Мысалдағы тұрақты шығыс айына 2,32 млн ₸, ал сатылған әр түннен кір жуу мен салықты шегергенде 13 200 ₸ қалады. Демек айына шамамен 176 түн сату керек, бұл 49 % жүктеме.
Жөндеу мен жиһазға 15 млн ₸ салынып, жүктеме 60 % болса, отель шамамен 28 айда өзін ақтайды. Сондықтан қонақ үйдің бизнес-жоспарында төмен маусымда қонақтар қайдан келетінін көрсетіңіз: іссапармен келетіндер, компаниялармен жасалған шарттар, көрші өңірлердің туристері. Отель пікір жинап жатқан алғашқы айларға қосымша қаражат қарастырыңыз.
Қонақ үй ашу үшін қандай рұқсаттар керек?
Қонақ үй қызметіне лицензия да, бөлек хабарлама да керек емес. Ашар алдында санитариялық хабарлама беріледі: қонақ үйлер, мотельдер мен хостелдер эпидемиялық мәні болмашы объектілерге жатады. Қонақ үйдің жанындағы мейрамхана 50 орыннан көп болса, мейрамханаға санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды керек.
- Заң бойынша қонақ үй мотель, қонақжай үй немесе турбаза сияқты туристерді орналастыру орны болып саналады. Туристік қызмет туралы заң лицензияны тек туроператорлардан талап етеді.
- Заң бойынша орналастыру орындары жіктелуге, яғни санат алуға тиіс. Мини-отельге немесе хостелге санат міндетті ме — заң мәтінінен анық емес, мұны өз өңіріңіздің туризм басқармасынан нақтылаңыз.
- Онлайн-касса міндетті: қолма-қол ақшамен, картамен және мобильдік төлеммен төлем кассадан өтеді. Қонақ үйлер кассадан босатылғандардың тізімінде жоқ.
«Даму» бағдарламаларынан бөлек облыс, Астана, Алматы және Шымкент әкімдіктерінің өз шарасы бар: туристерді орналастыру орындарын салуға және қайта жаңартуға жұмсалған шығынның бір бөлігі өтеледі. Өтеу қағидалары мен мөлшерін туризм жөніндегі мемлекеттік орган бекітеді, шарттарын әкімдіктен нақтылаңыз.
4. Эпидемиялық мәні болмашы объектілер: … 25) әлеуметтік-тұрмыстық инфрақұрылым объектілері (… адамдар уақытша тұратын объектілер (қонақ үйлер, мотельдер, кемпингтер, жатақханалар, хостелдер)…Дереккөз: ҚР ДСМ 2020 жылғы 30.11. № ҚР ДСМ-220/2020 бұйрығы, қосымша, 4-тармақ, 25) тармақша; ҚР 2001 жылғы 13.06. № 211 «Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы» Заңы, 1, 12, 15, 15-1-баптар; ҚР Салық кодексі, 110-бап; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Шетелдік қонақтарға қатысты қонақ үйдің қандай міндеттері бар?
Шетелдік қонақ келген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде қонақ үй ол туралы полицияға хабарлауға міндетті: заң оны қабылдаушы тұлға деп санайды. Сонымен қатар қонақ үй шетелдік туристерден әр тәулік үшін туристік жарна жинап, оны жергілікті бюджетке аударады. Хостелдер мен қонақжай үйлер жарна жинаудан босатылған.
Полицияға кеш хабарлаудың салдары бар: қонақ үй 12 ай ішінде уақтылы хабарламағаны үшін екі рет жазаланса, оның шетелдіктерге жіберген шақырулары қаралмайды. Сондықтан бизнес-жоспарда қонақтарды тіркеуге әкімшілердің қайсысы жауап беретінін және демалыс күндері бұл қалай жасалатынын жазыңыз.
Қабылдаушы тұлғалар өздеріне келетін көшіп келушілер келген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде олар туралы ішкі істер органдарына хабарлауға міндетті.Дереккөз: ҚР 2011 жылғы 22.07. № 477-IV «Халықтың көші-қоны туралы» Заңы, 1, 6, 48-баптар; «Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы» ҚР Заңы, 7-1-бап; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Қонақ үйге қандай салық режимін таңдаған дұрыс?
Қонақ үйге оңайлатылған декларация жарайды: жылдық табыс 2,595 млрд ₸-ге дейін болса, салық түсімнің 4 %-ы. 55-бөлімнің кодтары оңайлатылған декларацияны қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесінде жоқ. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим қонақ үйге жарамайды: оның тізбесінде тұрғын үйді жалға беру ғана бар, жинауы мен төсек-орны бар қонақ үй жоқ.
Базалық 4 % мөлшерлемені мәслихат жартысынан артық өзгерте алмайды, сондықтан өз қалаңыздағы шешімді тексеріңіз. Оңайлатылған декларацияда салық түсімнен есептеледі. Төмен маусымда қонақ үйдің тұрақты шығыстары азаймайды, ал салық — жүктемемен бірге азаятын санаулы шығыстардың бірі.
…салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді. Жергілікті өкілді органдардың осы баптың бірінші бөлігінде белгіленген мөлшерлемені қызмет түріне және объектінің тұрған жеріне қарай 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге немесе арттыруға құқығы бар.Дереккөз: ҚР 2025 жылғы 18.07. № 214-VIII Салық кодексі, 723, 726-баптар; ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 14.11. № 970 және 2025 жылғы 21.11. № 994 қаулылары; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Қонақ үй ашуға қаражат: Даму бағдарламалары және грант
Қонақ үйлер — «Даму» қорының басым саласы. Оларға 7 млрд ₸-ге дейінгі, мөлшерлемесі 12,6 %-ға дейінгі «Өрлеу» жеңілдетілген несиесі, «Өрлеу-Лизинг» және кепіл жетпегенде берілетін кепілдік ашық. «Іскер аймақ» субсидиясын қонақ үйлер үшін 200 аудан мен қаланың 84-і таңдаған, ірі қалалардан — тек Алматы.
| Қолдау | Қонақ үйге арналған шарттар |
|---|---|
| «Өрлеу» | инвестицияға 7 млрд ₸-ге дейін, мөлшерлеме 12,6 %-ға дейін, мерзімі 10 жылға дейін; бес жұлдызды қонақ үйлер мен тәулікпен берілетін пәтерлерге берілмейді |
| «Өрлеу-Лизинг» | 1 млрд ₸-ге дейін, 12,6 %, аванс кемінде 15 %, тек қазақстандық өндірістің жабдығы; 55.10.1 және 55.10.2 қонақ үйлері, жол бойындағы және бес жұлдызды қонақ үйлерден басқа |
| Даму кепілдігі | банкке кепіл жетпесе, несиенің 85 %-ына дейін; қонақ үйлер — қордың басым саласы |
| «Іскер аймақ» | 55.1 кодын әкімдік таңдаған жерде қор 200 млн ₸-ге дейінгі несие бойынша мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді: мысалы, Алматыда, Семейде, Атырауда, Таразда, Қостанайда, Ақтауда, Оралда, Түркістанда |
| 400 АЕК грант | мүкәммалға, жабдыққа және үй-жай жалдауға 1 730 000 ₸-ге дейін; жеті әлеуметтік осал топтан шыққан жұмыссыздарға немесе ашылғанына бір жыл толмаған ЖК-ға ғана |
«Өрлеу» бағдарламасының қарсы міндеттемелері бар. Отель салсаңыз немесе кеңейтсеңіз, түсім кемінде 10 %-ға өсуі және несиенің әр 100 млн ₸-сіне бір жұмыс орны құрылуы керек; жаңғырту кезінде бір қызметкерге шаққандағы түсім 10 %-ға, ал еңбекақы төлеу қоры инфляциядан кем емес өсуі керек. Импорттық жабдықты қазақстандық баламасы болмағанда ғана сатып алуға болады. Қызылорда облысында қонақ үйлер «Іскер аймаққа» ескертпемен енгізілген: код шағын қалалар мен ауылдардағы жобаларға және тек инвестицияға арналған, сондықтан шарттарын сол жердегі әкімдіктен нақтылаңыз. ЖК-ңыз немесе ЖШС-іңіз әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне енгізілсе, қонақ үй қай жерде тұрса да, «Іскер аймақ» салалық шектеусіз беріледі.
55.10 Қонақ үйлер және осыған ұқсас тұру орындарымен қызмет көрсетуДереккөз: «Даму» қоры, «Өрлеу», «Өрлеу-Лизинг» бағдарламалары, кепіл жетпегенде кепілдік («Басым салалар» қойындылары), «Іскер аймақ» бойынша әкімдіктердің тізбелері; ҚР ЕХӘҚМ № 272 бұйрығы, 11–12-тармақтар; damu.kz, adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Бизнес-жоспар үлгісі және қонақ үйге жеңілдетілген несиелер
Жалпы бизнес-жоспар үлгісі, «Өрлеу», Даму кепілдігі, «Іскер аймақ» және кафенің бизнес-жоспары — көршілес беттерде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Хостелдің ЭҚЖЖ коды қандай?
Бөлек код жоқ. Жинауы мен төсек-орын ауыстыруы бар хостел сипаттамасы бойынша 55.10.2-ге, яғни мейрамханасы жоқ қонақ үйлерге ең жақын. Ресми түсіндірмені таппадық.
Хостел шетелдіктерден туристік жарна жинауы керек пе?
Жоқ. Заң хостелдер мен қонақжай үйлерді бұдан босатады. Бірақ шетелдік қонақ туралы үш жұмыс күні ішінде полицияға хабарлауға хостел де қонақ үй сияқты міндетті.
Тәулікпен берілетін пәтерлерге «Өрлеу» бере ме?
Жоқ. Тәулікпен берілетін апартаменттер, пәтерлер мен тұрғын үйлер «Өрлеу» бағдарламасынан шығарылған, бес жұлдызды қонақ үйлер де солай.
Әрі қарай
Банкке немесе «Даму»-ға бизнес-жоспар керек пе?
Жоба мен соманы жазыңыз. Жұмыс басталғанға дейін мерзімі мен бағасын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.