Тротуар плиткасын өндірудің бизнес-жоспары есептерімен: баға, сертификат, экология және цехқа қаражат
Тротуар плиткасын өндірудің бизнес-жоспары екі санға байланысты: шаршы метрді қандай бағамен сатасыз және айына қанша метр сатасыз. Төменде — бір вибропресі бар цех пайдасының шартты есебі: жеке өндіруші бағасымен және зауыт бағасымен. Одан әрі ЭҚЖЖ кодын, цехты қай жерге қоюға болатынын, плиткаға неліктен сертификат керек екенін, қандай салық режимін таңдау керек екенін және осы кодқа «Даму» қорының қандай бағдарламалары ашық екенін айтамыз. Сандарды өз сандарыңызбен ауыстырыңыз, сонда есеп банкке де, грантқа да жарайды.
Тротуар плиткасын өндірудің ЭҚЖЖ коды қандай?
Бетоннан жасалған тротуар плиткасы мен жиектастар — 23.61.1 «Құрастырмалы темірбетон және бетон конструкциялар мен бұйымдар өндіру» ішкі класы. Қож блок пен басқа қабырға блоктары — көршілес 23.61.2. Сұйық бетонды миксермен құрылысқа сатсаңыз, бұл 23.63.0 «Тауарлы бетон өндіру» болады.
Кодтардың айырмасы мемлекеттік қолдауға әсер етеді. 23.61.1 мен 23.61.2 үшін «Іскер аймақ» пен «Өрлеу» ашық, ал 23.63 тауарлы бетон екі бағдарламадан да тікелей алынып тасталған. Бетоннан жасалған бақ құмыралары мен сәндік бұйымдар 23.69.0 кодына жатады. Басқа өндірушінің плиткасын қайта сатсаңыз, бұл өндіріс емес, 46.73.3 кодымен көтерме сауда болады, қолдау шарттары да басқа.
23.61.1 Құрастырмалы темірбетон және бетон конструкциялар мен бұйымдар өндіру. Бұл ішкі класқа: - құрылыстық мақсатта үшін пайдалану үшін зауыттық бетоннан, цементтен немесе жасанды тастардан дайын бұйымдар: еден төсемдерін, тас төсеуге арналған кірпіштер тақталар, плиталар, құбырлар, бағаналар және т.б. өндіруДереккөз: Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші ҚР ҰЖ 03-2019, № 4 өзгерісімен, 23.61.1, 23.61.2, 23.63.0, 23.69.0, 46.73.3 ішкі кластары; stat.gov.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Тротуар плиткасын өндірудің бизнес-жоспары есептерімен
Пайда толығымен дерлік сату бағасына байланысты. Біздің шартты мысалда цех айына 1 000 м² «кірпіш» плиткасын сатады. Жеке өндіруші бағасымен, шаршы метрі 2 200 ₸-ден сатқанда, пайда айына шамамен 100 мың ₸. Зауыт бағасымен, шаршы метрі 4 000 ₸-ден сатқанда, — шамамен 1,8 млн ₸.
| Көрсеткіш | Қалай есептейміз | Жеке өндіруші бағасымен | Зауыт бағасымен |
|---|---|---|---|
| Түсім | 1 000 м² × шаршы метр бағасы | 2 200 000 ₸ | 4 000 000 ₸ |
| Цемент, тас елеу қалдығы (отсев), пигмент, пластификатор | шартты түрде шаршы метрге 990 ₸ | 990 000 ₸ | 990 000 ₸ |
| Өнеркәсіптік аймақтағы цехты жалдау | шарт бойынша | 300 000 ₸ | 300 000 ₸ |
| Үш жұмысшының жалақысы, салықтарымен бірге | шартты түрде | 600 000 ₸ | 600 000 ₸ |
| Электр қуаты | шоттар немесе бағалау бойынша | 100 000 ₸ | 100 000 ₸ |
| Оңайлатылған декларациядағы салық | түсімнің 4 %-ы | 88 000 ₸ | 160 000 ₸ |
| ЖК-ның өзі үшін төлемдері | жарналарға арналған табыс 85 000 ₸ болғанда | 18 700 ₸ | 18 700 ₸ |
| Пайда | түсімнен шығыстарды шегереміз | 103 300 ₸ | 1 831 300 ₸ |
Бағалар 30.09.2026 жағдайы бойынша хабарландырулардан алынды: қалыңдығы 6 см сұр «кірпішті» жеке өндіруші шаршы метрін 2 200 ₸-ден сатады, зауыт — 4 000-нан 4 200 ₸-ге дейін, зауыттың түсті плиткасы 5 000–5 400 ₸ тұрады. 50 кг қаптағы М400 цемент 1 600–2 500 ₸ тұрады, ал тауар биржасында қапсыз сатылатын цементтің тоннасы — 44 000–46 500 ₸. Брусчаткаға арналған тас елеу қалдығы Алматы бойынша жеткізуімен тоннасына шамамен 5 000 ₸. Бір метрге кететін материал шығынын шартты түрде алдық: сынама қоспа араластырып, өзіңіздің шығыныңызды есептеңіз.
Ресейлік «Рифей» вибропресі, көбіне пайдаланылғаны, 4,5–7 млн ₸ тұрады, жаңа швед вибропресі — 9,9 млн ₸-ден бастап, ал құйма плиткаға арналған вибростол — 130–430 мың ₸. Жеке өндіруші бағасымен 4,8 млн ₸-лік пресске салынған қаражат 4 жылға жуық уақытта өтеледі, зауыт бағасымен — шамамен 3 айда. Сондықтан бизнес-жоспарда плитканы кімге нарықтан қымбат сататыныңызды көрсетіңіз: құрылыс компанияларына, мемлекеттік тапсырыс бойынша, түсті плитканы. Бөлек — плитка төсеу тоқтайтын қыста цех қандай табыспен күн көретінін де көрсетіңіз.
Сұр түсті — 4 200 ₸/м²-ден, түрлі түсті — 5 400 ₸/м²-денДереккөз: ask-stone.kz, тротуар плиткасы; olx.kz, плитка, цемент, тас елеу қалдығы, вибропресс пен вибростол сату туралы хабарландырулар; akvilon.kz; ccx.kz, 16–29.09.2026 цемент бойынша сауда-саттық қорытындылары; 30.09.2026 салыстырылды
Тротуар плиткасы цехын қайда қоюға болады?
Тек өнеркәсіптік аймақта. Бетон бұйымдарын өндіру санитариялық-қорғаныш аймағы 300 м болатын III қауіптілік сыныбына жатады, ал мұндай аймақтың ішінде тұрғын үйлер орналастыруға болмайды. Тұрғын кварталдағы жеке үйдің ауласында цех ашу мүмкін емес.
III сыныпқа бөлек санитариялық қорытынды керек емес: жұмысты бастар алдында эпидемиялық мәні болмашы объект ретінде хабарлама беріледі. Арматурасы бар темірбетон бұйымдарын жасайтын болсаңыз, сынып II-ге дейін, аймақ 500 м-ге дейін көтеріледі және санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды керек болады.
Экология кодексі бойынша қуаты жылына кемінде 1 млн дана болатын бетон бұйымдары өндірісі — II санаттағы объект, оған экологиялық рұқсат керек. Біздің есебіміз бойынша 200 × 100 мм «кірпіш» плиткасы үшін бұл жылына шамамен 20 000 м², ал бір пресі бар цех осы шекке жақындауы мүмкін. Жоғарыдағы мысалдағы айына 1 000 м² — жылына 12 000 м², яғни шамамен 600 000 дана. Кішірек цехтар құм мен қиыршық тастың ашық қоймасын ұстаса немесе алаңда кемінде 10 т қалдық жинаса, III санатқа түседі, сонда экологиялық декларация береді.
16. ІІІ сынып – СҚА 300 м: … 3) цементтер мен басқа да шаң бөлетін құрылыс материалдар қоймалары; … 5) бетон бұйымдар өндірісі;Дереккөз: ҚР Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2022 жылғы 11.01. № ҚР ДСМ-2 бұйрығы, 1-қосымша, 12, 15–17, 48-тармақтар; № ҚР ДСМ-220/2020 бұйрығы, 3–4-тармақтар; ҚР Экологиялық кодексі, 2-қосымша, 2 және 3-бөлімдер; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Тротуар плиткасына сертификат керек пе?
Иә. Цемент пен бетоннан жасалған бұйымдар 2023 жылғы қазақстандық техникалық регламент бойынша міндетті түрде сертификатталатын құрылыс материалдарының тізбесіне кіреді. Плиткаға декларация жеткіліксіз. Сертификатты сізбен жасалған шарт бойынша сәйкестікті растау жөніндегі аккредиттелген орган береді.
Плиткаға арналған стандарт — ГОСТ 17608-2017 «Бетон тротуар плиталары». Ол ерікті: өз техникалық шарттарыңызбен де жұмыс істеуге болады, бірақ бұл жағдайда сәйкестік тәуекелдерді талдау арқылы бағаланады. Плитка өндірудің өзіне заң лицензия да, хабарлама да талап етпейді. Сертификаттау қанша тұратынын сәйкестікті растау жөніндегі органнан біліп, бұл соманы бастапқы шығыстарға қосыңыз.
42. | арматураланбаған немесе арматураланған цементтен, бетоннан немесе жасанды тастан жасалған бұйымдар: | 6810Дереккөз: «Ғимараттар мен құрылыстардың, құрылыс материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігі туралы» техникалық регламент, ИИДМ 2023 жылғы 09.06. № 435 бұйрығы, 4-қосымша (2025 жылғы 26.03. № 99 ред.), 2-қосымша, 47, 53-тармақтар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Плитка цехына қандай салық режимін таңдаған дұрыс?
Оңайлатылған декларацияны: жылдық табыс 2,595 млрд ₸-ге дейін болғанда түсімнің 4 %-ы. Оңайлатылған режимді қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесінде 23-бөлімнің бірде-бір коды жоқ.
Оңайлатылған режимде шығыстар шегерілмейді, сондықтан салық жоғарыдағы есептегідей бүкіл түсімнен есептеледі. 4 % базалық мөлшерлемені мәслихат жартысынан артық өзгерте алмайды, сондықтан ашар алдында өз қалаңыздың шешімін тексеріңіз.
Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесіДереккөз: ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 14.11. № 970 қаулысы (кодтардың бүкіл тізбесі бойынша тексерілді); ҚР 2025 жылғы 18.07. № 214-VIII Салық кодексі, 723, 726-баптар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Тротуар плиткасы цехына қаражат: «Іскер аймақ», «Өрлеу», лизинг және Даму кепілдігі
Плитка цехына «Даму» қорының алты бағдарламасы ашық. «Іскер аймақ» мөлшерлеме субсидиясы бүкіл елде, соның ішінде Астанада, Алматыда және Шымкентте беріледі: бейметалл минералдық өнімдер өндірісі республикалық тізбеде тұр. «Өрлеу» инвестицияға 12,6 %-бен несие береді.
| Бағдарлама | Плитка цехына арналған шарттар |
|---|---|
| «Іскер аймақ» | қор номиналды мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді, бірақ сіз кемінде 12,6 % төлейсіз, ал базалық мөлшерлеме 17 %-дан төмен тұрғанда — дәл 12,6 %; несие 200 млн ₸-ге дейін; жабдық тізілімде болса, оны тізілімдегі қазақстандық өндірушілерден сатып алады; 23.63 тауарлы бетон бағдарламаға кірмейді |
| «Өрлеу» | жылдық 12,6 %-ға дейін, 10 жылға дейін, 7 млрд ₸-ге дейін, инвестицияға және қайта қаржыландыруға |
| 1 млрд ₸-ге дейінгі «Өрлеу-Лизинг» | 12,6 %, аванс кемінде 15 %, 84 айға дейін, бірақ жабдық тек Қазақстанда өндірілген болуы керек |
| Жаңғыртуға арналған «Өрлеу-Лизинг» | 500 млн ₸-ге дейін, қазақстандық баламасы жоқ импорттық жабдық алуға болады, бірақ тек толық бір жыл жұмыс істегеннен кейін және айналым жабдық құнынан кемінде 1,5 есе көп болғанда |
| Кепіл жетпегенде Даму кепілдігі | несиенің 85 %-ына дейін, бірақ 3,5 млрд ₸-ден аспайды, несие 7 млрд ₸-ге дейін; комиссия кепілдік берілген кезде оның сомасының 1,5 %-ы, одан кейін жыл сайын қалдықтан |
| 400 АЕК грант | жеті әлеуметтік осал топтан шыққан жаңа бастаған кәсіпкерлерге 1 730 000 ₸-ге дейін |
Импорттық вибропресті 1 млрд ₸-ге дейінгі «Өрлеу-Лизинг» бойынша алу мүмкін емес: бағдарлама тек Қазақстанда жасалған техниканы қаржыландырады. «Іскер аймақ» ережесі жұмсағырақ: жабдықты тізілімдегі қазақстандық өндірушілерден сатып алады, ал импорттығын тізілімде лайықты жабдық болмаса ғана алуға болады. Сізге импорттық пресс керек, ал оның қазақстандық баламасы бар болса, субсидиясыз кәдімгі несие немесе лизинг қалады, ал бір жыл жұмыс істегеннен кейін жаңғыртуға екінші лизинг бағдарламасын пайдалануға болады.
12 | 23 | Өзге де бейметалл минералдық өнімдер өндірісі*Дереккөз: ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 30.12. № 1176 қаулысы, 9, 12-тармақтар, 1-қосымша, 12-жол және ескертпе; № 754 қаулы, басым салалар тізбесі; damu.kz, «Іскер аймақ», «Өрлеу», «Өрлеу-Лизинг», кепіл жетпегендегі кепілдіктер, 23611 коды бойынша бағдарлама іріктеу; nationalbank.kz, 04.09.2026-дан бастап базалық мөлшерлеме 16,25 %; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Бизнес-жоспар үлгісі, лизинг және өндіріске несие
Жалпы бизнес-жоспар үлгісі, жабдық лизингі, «Іскер аймақ» және төлем есебі — көршілес беттерде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сол жабдықпен қож блок жасауға бола ма?
Иә, бірақ қож блоктың өз ЭҚЖЖ коды бар — 23.61.2, ал пресіңіз блоктарға жарай ма, жабдық сатушыдан нақтылаңыз. Қож блокты дана бойынша сатады: Шымкентте 150 ₸-ден бастап, елдің шығысы мен солтүстігінде 235–350 ₸-ге дейін.
Тротуар плиткасын өндіруге лицензия керек пе?
Жоқ. Лицензия жоқ, бірақ жұмысты бастар алдында санитариялық хабарлама беріледі, ал өнім сертификатталады.
Плитканы мемлекеттік сатып алу арқылы сатуға бола ма?
Иә, мемлекеттік сатып алу порталында тіркелгеннен кейін кез келген өнім беруші сияқты. Плиткаға сертификат кез келген жағдайда керек.
Әрі қарай
Банкке немесе «Даму»-ға бизнес-жоспар керек пе?
Жоба мен соманы жазыңыз. Жұмыс басталғанға дейін мерзімі мен бағасын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.