Контрагентті БСН және ЖСН бойынша тексеру: компанияны немесе ЖК-ны қайда тегін тексеруге болады
Контрагентті БСН немесе ЖСН бойынша тексеру бір теңге де тұрмайды: керек мәліметтің бәрі ашық мемлекеттік сервистерде тұр. Алдымен қай жерден қарау керек: Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) порталындағы «Контрагенттер бойынша мәліметтер» карточкасынан — тіркеу, төрт жылғы салықтар, берешектер және сенімсіздік белгілері бір бетте көрінеді. Төменде — барлық ресми дереккөз, әрқайсысында не көрінетіні, нөмірдің өзін қалай оқу керегі және шарт жасар алдында қандай белгілерден сақ болу керегі.
Контрагентті БСН бойынша қалай тегін тексеруге болады?
МКК порталынан бастаңыз — portal.kgd.gov.kz: «Контрагенттер бойынша мәліметтер» сервисі бір БСН немесе ЖСН бойынша тіркеуді, 4 жылғы салық статистикасын, сенімсіздік белгілерін, банкроттық пен берешектерді көрсетеді. Кіру де, ЭЦҚ да керек емес, тек «Мен робот емеспін» белгісін қою жеткілікті.
| Қайда тексеру керек | Көрінетін мәліметтер | Сізге қажеті |
|---|---|---|
| МКК, «Контрагенттер бойынша мәліметтер» | тіркелген күні, ЭҚЖЖ, ҚҚС төлеуші ме, салық режимі; жыл бойынша жұмыскерлер саны, төленген салықтар және салық жүктемесі; сенімсіздік белгілері; банкроттық; салықтар мен жарналар бойынша берешек; PDF күйінде жүктеп алуға болады | БСН немесе ЖСН |
| МКК, «Салықтық берешектің жоқ (бар) екені туралы мәліметтер» | салықтар, өсімпұл мен айыппұл бойынша берешек сомасы және бөлек зейнетақы жарналары, әлеуметтік аударымдар мен медициналық сақтандыру бойынша берешек | БСН немесе ЖСН |
| МКК, «Сенімсіз салық төлеушілерді іздеу» | әрекет етпейтіндер, тіркелген мекенжайында жоқтар, тіркеуі жарамсыз деп танылғандар, банкроттар, ЭШФ жазып беруі тоқтатылғандар, борышкерлер; тізімдер әр департамент бойынша жүктеледі | БСН, атауы немесе басшының ЖСН-і |
| egov.kz, заңды тұлғаны тіркеу туралы анықтама | тіркелген күні, мекенжайы, басшылары мен құрылтайшылары; бөгде компанияға да тапсырыс беруге болады; тегін, 20 минутқа дейін | ЭЦҚ немесе бір реттік SMS-құпиясөз |
| goszakup.gov.kz, жосықсыз қатысушылар тізілімі | компания тізілімге түскен бе, қандай негізбен және қашан | БСН, ЖСН немесе атауы |
| aisoip.adilet.gov.kz, борышкерлер тізілімі | атқарушылық іс жүргізулер: күні, сот, сот орындаушысы, шетелге шығуға тыйым; сомасы көрсетілмейді | БСН немесе ЖСН |
| office.sud.kz, сот актілерінің банкі | 2009–2025 жылдардағы заңды күшіне енген сот шешімдері | атауы немесе кілт сөз |
| elicense.kz, рұқсат құжаттарын іздеу | компанияның лицензиялары мен рұқсаттары | БСН немесе ЖСН |
Бұл сервистердегі салық мәліметтері заң бойынша ашық: салық берешегінің сомасы, басшы, қызмет түрі, салық салу режимі, жұмыскерлер саны және компанияның салық жүктемесі салықтық құпияға жатпайды.
Салық төлеуші (салық агенті) – заңды тұлға… дара кәсіпкер… туралы мынадай: …3) салықтық берешек сомасы туралы; 4) мынадай тіркеу мәліметтері: сәйкестендіру нөмірі; басшының тегі, аты және әкесінің аты; атауы; …қызмет түрі; …салық салудың қолданылатын тәртібі туралы; 5) …жалдамалы жұмыскерлердің саны туралы… мәліметтер салықтық құпия болып табылмайды.Дереккөз: ҚР Салық кодексі, 18.07.2025 № 214-VIII, 43-бап 3-тармақ, 45-бап 2-тармақ; portal.kgd.gov.kz; Заңды тұлғаларды тіркеу туралы анықтама беру жөніндегі мемлекеттік көрсетілетін қызмет қағидалары, ҚР Әділет министрінің 29.05.2020 № 66 бұйрығы; adilet.zan.kz, 30.09.2026 тексерілді
БСН-нің өзінен не білуге болады
БСН 12 цифрдан тұрады. Алғашқы төртеуі — тіркелген жыл мен ай, бесіншісі — тұлға түрі: 4 — резидент заңды тұлға, 5 — бейрезидент, 6 — бірлескен кәсіпкерлік нысанындағы ЖК. Соңғы цифр — бақылау цифры.
Компанияның жасы алғашқы цифрлардан-ақ көрінеді: 2604-тен басталатын БСН 2026 жылдың сәуірінде алынған. Сізге ірі келісімшарт ұсынып отырған компания бір ай бұрын ғана тіркелсе, оны ерекше мұқият тексеруге негіз бар. ЖСН де 12 цифрдан тұрады. Қарапайым ЖК бөлек нөмір алмайды, өз ЖСН-імен жұмыс істейді, сондықтан ЖК-ны ЖСН бойынша тексереді.
БСН 12 цифрды қамтиды және бес бөліктен тұрады: 1) бірінші фасет - 4 разрядтан (а 1 - a 4 дейін) тұрады және заңды тұлғаны… тіркеудің жылын (соңғы екі саны) және айын сипаттайды…Дереккөз: Бизнес-сәйкестендіру нөмірін қалыптастыру қағидалары, ҚР Әділет министрінің 27.06.2023 № 423 бұйрығы, 3-тармақ; Жеке сәйкестендіру нөмірін қалыптастыру қағидалары, ҚР ІІМ 29.06.2023 № 521 бұйрығы, 2-тармақ; «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» ҚР Заңы, 12.01.2007 № 223, 9-бап 7-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 тексерілді
Контрагенттің қандай белгілері күмән тудыруы керек?
Ең басты қауіпті белгілер — салық органының өзі жариялайтындары: компания 12 ай бойы әрекет етпейді, мекенжайында жоқ, тіркеуі жарамсыз деп танылған немесе онымен жұмыс іс жүзінде орындалмаған мәмілелер жасалған.
- Әрекет етпейтін салық төлеуші — 12 ай бойы салықтық есептілік тапсырмайды.
- Заңды мекенжайында жоқ — салық органы мұны тексеру актісімен анықтаған.
- Жұмыс орындалмаған, қызмет көрсетілмеген немесе тауар жөнелтілмеген мәмілелер — МКК порталында акт нөмірі мен күні көрсетілген бөлек іздеу бар.
- Электрондық шот-фактураларды жазып беру тоқтатылған — компания сізге шот-фактура жаза алмайды.
- Салық берешегі: 4 ай бойы өтелмеген, 20 АЕК-тен асатын берешегі бар заңды тұлғалар бөлек тізімге шығарылған.
- Банкроттық, оңалту немесе тарату — МКК порталындағы бөлек тізімдер мен іздеу.
- Борышкерлер тізіліміндегі ашық атқарушылық іс жүргізулер.
- Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміндегі жазба — мұндай өнім беруші 24 ай бойы мемлекеттік сатып алуға қатыспайды.
Сандарға да қараңыз. Компания ондаған миллион теңгелік жеткізілімді мойнына алса, ал салық статистикасы бойынша оның жұмыскерлері жоқ және төлеген салығы шамалы болса, шартты немен орындайтынын сұраңыз.
Әрекет етпейтін салық төлеушілер тізіліміне соңғы салықтық есептілікті ұсынғаннан кейін он екі ай ішінде салықтық есептілікті дербес ұсынбаған салық төлеуші енгізіледі.Дереккөз: ҚР Салық кодексі № 214-VIII, 43-бап 3-тармақ, 108-бап; portal.kgd.gov.kz — сенімсіз салық төлеушілер, жұмыс іс жүзінде орындалмаған мәмілелер, банкроттар мен таратылатындар сервистері; «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңы № 106-VIII, 8-бап 7-тармақ; 30.09.2026 тексерілді
ЖК-ны ЖСН бойынша қалай тексеруге болады?
ЖК-ны сол сервистерде ЖСН бойынша тексереді: МКК порталындағы контрагент карточкасы мен салық берешегі, Әділет министрлігінің борышкерлер тізілімі, elicense.kz-тегі лицензиялар. Борышкерлер тізілімінде ЖСН бойынша шетелге шығуға тыйым да көрінеді.
Екі шектеу бар. МКК порталындағы «Салық төлеушіні іздеу» сервисінде жеке тұлғаларды, соның ішінде ЖСН бойынша, тек жүйеге кіргеннен кейін іздейді. Бөгде ЖК-ның немесе компанияның несие тарихын олардың келісімінсіз алу мүмкін емес: кредиттік бюро есепті үшінші тұлғаға тек есеп кім туралы болса, соның келісімімен береді. Мәміле үшін серіктестің несие тарихы маңызды болса, кредиттік бюродан есепті өзі жіберсін деп сұраңыз.
Өзіндік кәсіпкерлік түрінде қызметін жүзеге асыратын жеке тұлғаны дара кәсіпкер ретінде тіркеу жеке сәйкестендіру нөмірі бойынша жүргізіледі.Дереккөз: «Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы» ҚР Заңы № 223, 9-бап 7-тармақ; «Кредиттік бюролар және Қазақстан Республикасында кредиттік тарихты қалыптастыру туралы» ҚР Заңы № 573-II, 29-бап 1-тармақ; «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» ҚР Заңы № 261-IV, 36-бап; aisoip.adilet.gov.kz; 30.09.2026 тексерілді
Мемлекеттік сатып алудағы контрагентті тексеру: сізді қалай тексереді
Мемлекеттік сатып алуда енді сізді өнім беруші ретінде тексереді: салық берешегі 25 950 ₸-ден (6 АЕК) аспауы керек, ал жосықсыз қатысушылар тізіліміндегі компания 24 ай бойы сатып алуға жіберілмейді.
Тендер алдында сол кестені өз БСН-іңізбен өтіп шығыңыз: салық берешегі жоқ па, сенімсіздік белгісі тұрған жоқ па, атқарушылық іс жүргізу жоқ па. Мемлекеттік сатып алу тізілімдері порталда тегін жарияланады, сондықтан тапсырыс беруші де, бәсекелестер де сіз көретінді көреді.
…тізілімдерде қамтылған мәліметтер веб-порталда орналастырылады және төлемақы алынбастан, жалпыға бірдей қолжетімді болуға тиіс.Дереккөз: «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңы, 01.07.2024 № 106-VIII, 8-бап 4, 7, 10-тармақтар, 11-бап 1-тармақ 2) тармақша; goszakup.gov.kz; adilet.zan.kz, 30.09.2026 тексерілді
Тендер мен несие алдында өзіңізді тексеріңіз
Салық берешегі, несие тарихы және жосықсыз өнім берушілер тізілімі — банк те, тапсырыс беруші де жасайтын үш тексеру.
Жиі қойылатын сұрақтар
Контрагентті БСН бойынша тексеру ақылы ма?
Жоқ. МКК сервистері, борышкерлер тізілімі, сот актілерінің банкі және лицензияларды іздеу тегін ашық, заңды тұлғаны тіркеу туралы анықтаманы egov.kz порталы да тегін береді, ал мемлекеттік сатып алу тізілімдерін заң ақысыз жариялауды талап етеді.
Компанияның құрылтайшыларын қалай білуге болады?
egov.kz-тен заңды тұлғаны тіркеу туралы анықтамаға тапсырыс беріңіз: онда басшылар мен құрылтайшылар көрсетілген. Оны бөгде компанияға да ЭЦҚ немесе бір реттік SMS-құпиясөз арқылы алуға болады.
Борышкерлер тізілімінде берешек сомасы көріне ме?
Жоқ. Борышкерлер тізілімі атқарушылық іс жүргізуді, сотты, сот орындаушысын және шетелге шығуға тыйымды көрсетеді, бірақ соманы көрсетпейді. Салық берешегінің сомасын МКК порталынан қараңыз.
Әрі қарай
Бизнеске қаржы немесе субсидия алуға көмектесеміз
«Даму» несиесі, тендерге кепілдік, грант — қайсысы сізге лайық екенін айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.