ЖК мен ЖШС-ке несие: қандай түрлері бар және банк не сұрайды
ЖК мен ЖШС-ке несиені банк береді, шарттары әр банкте әртүрлі. Бірақ ауқымдары ұқсас: кепілсіз ЖК 15–100 млн ₸-ге дейін, ЖШС құрылтайшының жеке кепілдігімен 100–300 млн ₸-ге дейін алады. Несие түрлерін, мөлшерлемелерді, құжаттарды, «6 %-бен Даму несиесінің» мәнін және несие мүлде керек болмайтын жағдайды талдаймыз. OBF несие бермейді және банктерді жарнамаламайды.
ЖК мен ЖШС-ке қандай несиелер болады?
Банктер бизнеске несиенің бес негізгі түрін береді: 36 айға дейінгі айналым несиесі, 7–10 жылға дейінгі инвестициялық несие, несие желісі, 30 күнге дейінгі овердрафт және кепілсіз онлайн-несие.
| Несие түрі | Не үшін | Әдеттегі мерзімі | Кепіл |
|---|---|---|---|
| Айналым несиесі | Клиенттер төлегенге дейін тауар, шикізат, жалақы | 36 айға дейін | Жиі керек, кепілсіз нұсқалары бар |
| Инвестициялық несие | Жабдық, үй-жай, құрылыс | 7–10 жылға дейін | Әдетте жылжымайтын мүлік және 10–20 % өз үлесі |
| Несие желісі | Лимит шегінде ақшаны бөліп-бөліп алу | Желі 5–7 жылға дейін, бөліктері — 12–18 айға дейін | Банктің шешімі бойынша |
| Овердрафт | Бірнеше аптаға созылатын кассалық алшақтық | Әр алынған сома — 28–30 күнге дейін | Әдетте кепілсіз |
| Кепілсіз онлайн-несие | Бизнестің кез келген мақсаты | 3–5 жылға дейін | Кепілсіз |
Кепілді несиелер әдетте кепілсіз несиелерден арзан: банктің тәуекелі аз. 2026 жылғы тамызда шағын бизнеске теңгемен берілген жаңа несиелердің орташа мөлшерлемесі 23,8 %, орта бизнеске 19,0 % болды.
2026 жылғы тамыздағы ұлттық валютадағы жаңа несиелер бойынша орташа өлшенген мөлшерлемелер: шағын кәсіпкерлік субъектілеріне — 23,80 %, орта кәсіпкерлік субъектілеріне — 19,03 %.Дереккөз: ҚР Ұлттық Банкі, «Банк секторының экономикаға берген несиелері, 2026 жылғы қаңтар–тамыз», «Мөлшерлемелер» парағы, nationalbank.kz; екінші деңгейдегі банктер өнімдерінің шарттары; 29.09.2026 салыстырылды
ЖК-ге кепілсіз несие: қанша береді және қандай пайызбен
Ірі банктерде ЖК-ге кепілсіз несие 15 млн ₸-ден 100 млн ₸-ге дейін, 3–5 жылға дейінгі мерзімге беріледі, номиналды мөлшерлеме — шамамен жылдық 20 %-дан 37,5 %-ға дейін.
Басты талап — ЖК-нің жұмыс істеген мерзімі: әдетте 6 айдан бастап, кейбір банктерде 1 айдан бастап. Мұндай несиелер жиі онлайн, ЭЦҚ арқылы, қағаз топтамасынсыз рәсімделеді: банк шоттағы айналымға және несие тарихына қарайды.
Номиналды мөлшерлемені ғана емес, толық құнын есептеңіз. Банктердің өнім парақтарында мұндай несиелердің жылдық тиімді мөлшерлемесі 42–46 %-ға дейін жетеді.
ЖШС-ке несие: шарттары
ЖШС кемінде 12 ай жұмыс істесе, оған кепілсіз несие әдетте құрылтайшының немесе басшының жеке кепілдігімен 3 жылға дейінгі мерзімге 100–300 млн ₸-ге дейін беріледі.
Банктердің жарияланған шарттарында ЖШС-ке мұндай несиелердің мөлшерлемесі — шамамен жылдық 19 %-дан 30 %-ға дейін. Кепіл болса, банк көбірек ақша береді және мөлшерлемені төмендетеді: әдетте кепіл борыштың кемінде 90 %-ын жабуы керек, оның кемінде 60 %-ы — жылжымайтын мүлік немесе ақша.
ЖШС өтініміне қатысушылардың шешімі әрдайым дерлік қосылады: олар несиеге де, кепілге де келісім береді.
ЖК мен ЖШС-ке несие үшін қандай құжаттар керек?
Кәдімгі несие үшін банк қаржылық есептілікті, салық декларацияларын, бір жылдағы шот айналымы туралы анықтамаларды, клиенттермен жасалған негізгі шарттарды және кепіл құжаттарын сұрайды. ЖШС бұған қатысушылардың шешімін қосады.
| Құжат | ЖК | ЖШС |
|---|---|---|
| Өтінім-сауалнама | Иә | Иә |
| Бір жылдағы және соңғы тоқсандағы қаржылық есептілік | Иә, арнаулы салық режимінде әдетте сұрамайды | Иә |
| Соңғы екі кезеңдегі салық декларациялары | Иә | Иә |
| Банктерден бір жылдағы айналым туралы анықтамалар | Иә | Иә |
| Клиенттермен немесе жеткізушілермен жасалған үш негізгі шарт | Иә | Иә |
| Кепіл құжаттары және бағалаушының есебі | Кепіл болса | Кепіл болса |
| Қатысушылардың несие мен кепіл туралы шешімі | — | Иә |
Тізім шамамен берілген: нақтысын банк айтады. Кепілсіз онлайн-несиелерге әдетте құжат әлдеқайда аз керек.
Бір толық жылдық кезеңдегі және тоқсандық кезеңдегі қаржылық есептілік; соңғы екі есепті кезеңдегі салық декларациялары; соңғы жылдағы айналым туралы анықтамалар; тапсырыс берушілермен және жеткізушілермен жасалған ең ірі 3 келісімшарт; ЖШС үшін — қатысушылар жиналысының шешімі.Дереккөз: ҚР екінші деңгейдегі банкі жариялаған ЖК мен ЖШС-тің несиелік өтініміне арналған құжаттар тізбесі, 29.09.2026 салыстырылды
Дамуда ЖК-ге 6 пайызбен несие бар ма?
Жоқ: 6 %-бен несие — 2020 жылғы бағдарламаның шарты. Қазір Даму субсидиясы бойынша кәсіпкер жылдық кемінде 12,6 % төлейді.
Қазір «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша тәртіп мынадай. Несиені банк Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесіне 4 пункт қосқаннан аспайтын мөлшерлемемен, яғни қазір 20,25 %-ға дейін береді. «Даму» қоры осы мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді, бірақ сіздің үлесіңіз 12,6 %-дан төмен бола алмайды. Базалық мөлшерлеме 17 %-дан төмен болғанша сіз дәл 12,6 % төлейсіз, қалғанын қор төлейді.
Субсидия инвестицияға және айналым қаражатына алынған несиелерге 3 жылға беріледі; несие сомасы бір кәсіпкерге байланысты компанияларымен бірге 200 млн ₸-ден аспауы керек. Өтінім қорға емес, банкке беріледі: банк несиені мақұлдап, құжаттарды «Дамуға» өзі жібереді.
Кепіл жетпесе, қор банкке несиенің 85 %-ына дейін кепілдік бере алады. Бірақ мұндай кепілдік бәріне бірдей берілмейді: шешімді ЭҚЖЖ коды анықтайды. Мысалы, құрылысқа іріктеу тек 7 млрд ₸-ден асатын жобаларға арналған кепілдікті көрсетеді, ал банктерде, сақтандыру компанияларында, күзет пен клинингте қордың бағдарламалары мүлде жоқ.
Субсидиялау мөлшері номиналды мөлшерлеменің 40 %-ын құрайды, бұл ретте кәсіпкер үшін мөлшерлеме 12,6 %-дан кем болмайды. Базалық мөлшерлеме 17 %-дан төмен түскен жағдайда кәсіпкер төлейтін мөлшерлеме 12,6 % мөлшерінде белгіленеді.Дереккөз: «Іскер аймақ» шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасы, ҚР Үкіметінің 30.12.2025 № 1176 қаулысы, 11–13-тармақтар, adilet.zan.kz; Ұлттық Банктің 04.09.2026 базалық мөлшерлемені 16,25 % деңгейінде белгілеу туралы шешімі, nationalbank.kz; 29.09.2026 салыстырылды
Несие қашан керек емес: тендерді қамтамасыз етуге ақша
Ақша мемлекеттік сатып алу бойынша қамтамасыз етуді енгізу үшін керек болса, несие қажет емес: заң қамтамасыз етуді банк кепілдігімен енгізуге рұқсат береді, ал ақшаңыз айналымда қалады.
Кепілдікті банк кепілсіз желі бойынша шығарады. Лимит үш жылға бір рет ашылады, бағдары — 200 млн ₸-ге дейін; түпкілікті лимитті банк тексергеннен кейін айтады. Сіз ақша үшін пайыз емес, әр кепілдік үшін банк комиссиясын төлейсіз: 5 млн ₸-ге дейін — бір рет 7 %.
OBF қызметтері бөлек есептеледі: 100 000 ₸ ретейнер және желінің нақты ашылған лимитінің 3 %-ы, ҚҚС-сыз. Біз мақұлдауды, шартқа дейін нақты банкті және белгіленген мерзімді уәде етпейміз.
Жиі қойылатын сұрақтар
ЖК-ге нөлден бастап несие алуға бола ма?
Қиын: кепілсіз несиелерді банктер әдетте кемінде 6 ай жұмыс істеген ЖК-ге береді, кейбір банктер — 1 айдан бастап. Жаңа бастап жатқан және әлеуметтік осал топтарға жататындарға тегін оқудан кейін 400 АЕК-ке дейінгі «Бастау Бизнес» гранты қолжетімді.
ЖК-ге несиені онлайн алуға бола ма?
Иә. Ірі банктер ЖК-ге кепілсіз несиелерді онлайн береді: ЭЦҚ арқылы, бөлімшеге бармай-ақ. Шешімді банк айналым мен несие тарихы бойынша қабылдайды.
«Даму» қоры несиені өзі бере ме?
Жоқ. Несиені банк немесе лизинг компаниясы береді, ал қор мөлшерлеменің бір бөлігін төлейді немесе несиенің бір бөлігіне банк алдында кепілдік береді. Бағдарлама шарттарын damu.kz сайтынан қараңыз.
Банк кепілдігінің несиеден айырмасы неде?
Кепілдік бойынша шотқа ақша түспейді: банк сіз шартты орындамасаңыз, сіздің орныңызға төлеуге міндеттенеді. Сондықтан пайыздың орнына кепілдік үшін комиссия төлейсіз.
Әрі қарай
Банк несие бермеді ме? Енді қайда бару керек екенін айтамыз
Компанияңызды қарап, мүмкіндігіңіз қай жерде көбірек екенін көрсетеміз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.