Несие тарихын тазартуға бола ма
Несие тарихын дұрыс мәліметтерден тазарту мүмкін емес: оларды бюро да, банк те, делдал да жоя алмайды. Несие есептен ол туралы соңғы мәліметтен кейін 5 жыл өткенде ғана шығады. Бірақ заң шеңберінде кейбір нәрселерді істеуге болады: қатеге дау айту, мерзімі өткен ескі несие «оңалтылған» мәртебесін алғанша күту және өтелген несиенің жабық болып көрсетілуіне қол жеткізу. Төменде — мұның қалай жұмыс істейтіні және «тазартушыларға» неге ақша төлеуге болмайтыны.
Несие тарихын тазартуға бола ма?
Дұрыс мәліметтерді жою мүмкін емес. Бюро тарихты несие туралы соңғы деректер түскеннен кейін 5 жыл сақтайды, несие есептен содан кейін ғана шығады.
Заң тарихты өтініш бойынша жоюға құқық бермейді. Бюро тарихты өзі түзетпейді: жазбаны оны берген кредитор ғана, оның өзінде жазба қате болса ғана түзете алады. Шын мәнінде болған кешіктірілген төлем тарихта қалады. Оның орнын тек уақытында жасалған жаңа төлемдермен толтыруға болады.
Кредиттік есепте ол бойынша соңғы ақпарат Заңның 14-бабының 2-тармағында белгіленген мерзімнен ерте алынған кредит бойынша ақпарат көрсетілмейді.Дереккөз: ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 27.03.2017 № 53 қаулысы, кредиттік есепті беру қағидалары мен шарттары, 2-тармақ; № 573-II ҚР Заңы, 14-бап 2-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
«Оңалтылған» мәртебесі деген не және оны қалай алуға болады?
«Оңалтылған» мәртебесі 90 күннен астам кешіктірілген несиеге беріледі, егер ол өтелгеннен кейін 12 ай өтсе және осы уақытта басқа несиелер бойынша 30 күннен асатын кешіктіру болмаса. Мәртебе автоматты түрде беріледі, өтініш қажет емес.
Оңалту адамға емес, бір несиеге қатысты. Ол ештеңені жоймайды: кешіктірілген төлемдер, айыппұлдар мен өсімпұлдар тарихта қалады және банктерге көрінеді, ал мәртебені ескеру-ескермеуді банктің өзі шешеді. Проблемалы несие бірнеше болса, шарттар әрқайсысы бойынша орындалуы керек.
Мәртебені eGov Mobile-да тексеруге болады: «Сервистер» → «МКБ. Кредиттік және сақтандыру тарихындағы Гид» → «Кредиттеу» → «Несиені оңалту туралы есеп», немесе id.mkb.kz сайтында. Бұл ереже жеке тұлғалардың несиелері үшін жазылған.
«Оңалтылған» мәртебесі әр несиеге жеке беріледі және қарыз алушының немесе оның несие тарихының тұтастай оңалтылғанын білдірмейтінін түсіну маңызды. Бұл мәртебе қарызды Сіздің кредиттік есебіңізден алып тастауды (жоюды, тазартуды) да білдірмейді.Дереккөз: ҰБ № 53 қаулысы, 2-тармақ, adilet.zan.kz; mkb.kz, МКБ-ның 06.12.2025 және 03.04.2026 жаңалықтары, сұрақтар бөлімі (орыс тілінен аударма); 30.09.2026 салыстырылды
Қатені қалай жоюға немесе жабық несиені қалай жаңартуға болады?
Тарихта бөтен несие, қате көрсетілген кешіктіру тұрса немесе өтелген несие ашық күйінде қалса, бюроға немесе кредиторға дау айту туралы өтініш беріңіз. Қарауға 15 жұмыс күні беріледі, ал қате расталғаннан кейін кредитор 10 жұмыс күні ішінде дұрыс деректерді береді.
Жабық несие жай ғана жаңарып үлгермеуі мүмкін: банктер өзгерістерді бюроға 10 жұмыс күні ішінде береді. Мерзім өтсе де несие әлі ашық тұрса, ол алынған банкке жазыңыз. Мысалы, Kaspi банкі Kaspi Гид чатына жазуды ұсынады. Банкте «несие тарихын жаңарту» деген бөлек қызмет жоқ.
Тарихта сіз алмаған несие тұрса, бұл — алаяқтықтың белгісі. Кредиторға және полицияға өтініш беріңіз, ал сіздің атыңызға жаңа қарыз рәсімделмеуі үшін қарыз алудан ерікті түрде бас тартуды тегін белгілеңіз.
ҚР Заңы бойынша барлық банктер клиенттердің кредиттері туралы ақпаратты Қазақстанның кредиттік бюроларына жиілігі 10 жұмыс күнінде бір рет беріп отыруы керек. Оған жаңа шарттар қосылмайды. Олар туралы ақпарат күн сайын беріліп отырады.Дереккөз: guide.kaspi.kz, «Кредит тарихы» бөлімі; № 573-II ҚР Заңы, 19-бап 2-тармақ 8) тармақша (өзгеріс болған күннен бастап 10 жұмыс күні) және 31-бап (дау айту); 30.09.2026 салыстырылды
Несие тарихын «тазартуға» неге ақша төлеуге болмайды
Өйткені тарихты заңды түрде тазарту мүмкін емес, ал оңалту тегін әрі өздігінен беріледі. МКБ Instagram мен TikTok-тағы тарихты «түзетіп беруге» уәде беретін делдалдар туралы ескертеді.
Мұндай делдалдар ең жақсы жағдайда онсыз да болатын нәрсе үшін ақша алады. Ең жаман жағдайда сіздің деректеріңіз бен кіру кодтарыңызды алады. МКБ телефон, мессенджер және әлеуметтік желі арқылы қызмет ұсынбайды, ал оның қызметкерлері ешқашан логин, құпиясөз және растау кодтарын сұрамайды.
МКБ ерекше атап өтеді: несиеге «оңалтылған» мәртебесін алу үшін ешқандай қосымша құжат, әсіресе делдалдардың қызметі қажет емес. Рәсім автоматты түрде жүргізіледі.Дереккөз: mkb.kz, МКБ-ның 30.10.2024, 30.06.2025 және 06.12.2025 жаңалықтары (орыс тілінен аударма); 30.09.2026 салыстырылды
Несие тарихы және рейтинг
Тарихты қалай тексеруге, рейтингті көтеруге және жабық несие қашан жаңаратынын білуге болады — көрші мақалаларда.
Жиі қойылатын сұрақтар
Несие тарихы неше жылдан кейін тазарады?
Несие ол туралы соңғы мәліметтер түскеннен кейін 5 жыл өткенде есептен шығады.
Оңалту үшін өтініш беру керек пе?
Жоқ. Шарттар орындалса, мәртебе проблемалы несие өтелгеннен кейін 12 ай өткенде автоматты түрде беріледі.
Қарызды өтеп, тарихты тазартуға бола ма?
Өтеу кешіктірілген төлемді жоймайды, бірақ несие жабық болып көрсетіледі. Кешіктіру 90 күннен асқан болса, 30 күннен асатын жаңа кешіктірусіз 12 ай өткенде несие «оңалтылған» мәртебесін алады.
Әрі қарай
Несие тарихы бизнеске қаржы алуға кедергі ме?
Компанияңызға қандай қаржы нұсқалары қалғанын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.