Мемлекеттік кредиттік бюро: кредиттік есепті қалай тегін алуға болады
Мемлекеттік кредиттік бюро (МКБ, ресми сайты mkb.kz) Ұлттық Банкке тиесілі. Банктер мен микроқаржы ұйымдары оған қарыздар туралы мәліметті әрқашан, қарыз алушының келісімінсіз де беруге міндетті. Мұнда өзіңіз туралы кредиттік есеп тегін және сұраулар саны шектелмейді, ЖШС-ке арналған корпоративтік есеп те солай. Төменде — оны eGov Mobile-да және Telegram-бот арқылы қалай алуға болатыны, id.mkb.kz деген не, МКБ Бірінші кредиттік бюродан немен ерекшеленетіні және қайда жазу керегі.
Мемлекеттік кредиттік бюро деген не?
Мемлекеттік кредиттік бюро — 2012 жылғы 19 қыркүйекте құрылған акционерлік қоғам. Оның дауыс беретін акцияларының 100 %-ы Ұлттық Банкке тиесілі, бұл — Қазақстандағы жалғыз коммерциялық емес кредиттік бюро.
МКБ екі база жүргізеді. Біріншісі — адамдар мен компаниялардың несие тарихы: қарыздар, төлемдер, мерзімі өткен берешектер, банк кепілдіктері. Екіншісі — бірыңғай сақтандыру базасы: полистер және көлік сақтандыруына жеңілдік есептелетін сақтандыру тарихы. Сайттың mkb.kz мекенжайы бюроның қазақша атауынан алынған, орысша ол «Государственное кредитное бюро» (ГКБ) деп аталады. БСН — 120940011577.
Заң бойынша МКБ кредиттік скорингті, яғни қарыз алушының қаншалықты сенімді екенін көрсететін балды есептеуге міндетті. Сондай-ақ ол сіздің атыңызға қарыз берілгенде 1414 нөмірінен тегін SMS жібере алады. Бұл алаяқтар рәсімдеген несиелерден қорғайды.
Акционерлік қоғамның ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған, дауыс беретін акцияларының жүз пайызы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіне тиесілі жалғыз мамандандырылған коммерциялық емес ұйым мемлекет қатысатын кредиттік бюро болып табылады.Дереккөз: «Кредиттік бюролар және Қазақстан Республикасында кредиттік тарихты қалыптастыру туралы» ҚР 06.07.2004 № 573-II Заңы, 6-бап 1-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды; құрылған күні мен БСН — mkb.kz, 30.09.2026
Мемлекеттік кредиттік бюро Бірінші кредиттік бюродан немен ерекшеленеді?
Басты айырмашылық — деректердің толықтығы. Банктер, МҚҰ және коллекторлар қарыздар туралы мәліметті МКБ-ға әрқашан беруге міндетті. Бірінші кредиттік бюро сияқты жеке бюроларға — тек қарыз алушы келісім берсе.
| Мемлекеттік кредиттік бюро | Бірінші кредиттік бюро | |
|---|---|---|
| Кімге тиесілі | Ұлттық Банк, акциялардың 100 %-ы | банктер және Creditinfo компаниясы |
| Деректер қайдан келеді | банктерден, МҚҰ мен коллекторлардан әрқашан, қарыз алушының келісімінсіз | кредиторлармен жасалған шарттар бойынша және тек қарыз алушының келісімімен |
| Өзіңіз туралы есеп | тегін, қанша рет болса да | жылына бір рет тегін, одан кейін 414 ₸ |
| Компания туралы есеп | тегін, қанша рет болса да | жылына бір рет тегін, одан кейін 829 ₸ |
| Қайдан алуға болады | eGov Mobile, Telegram-бот, кеңсе | 1cb.kz, қосымша, egov.kz, ХҚКО, Қазпошта |
Банк кепілдіктері мен кепілгерліктер туралы мәліметті де банктер МКБ-ға әрқашан, ал басқа бюроларға борышкердің келісімімен береді. Жеке бюролар өз базаларын МКБ базасымен салыстырып, алшақтықтарды түзетеді. Сондықтан тарихты банк көретіндей көргіңіз келсе, МКБ-ның тегін есебінен бастаңыз.
[…] ақпарат берушілер мемлекет қатысатын кредиттік бюроға, сондай-ақ ақпарат беру туралы шарттар негізінде кредиттік тарих субъектісінің келісімі болған кезде өзге де кредиттік бюроларға ақпарат беруге міндетті.Дереккөз: № 573-II ҚР Заңы, 23-бап 1-тармақ, 30-1-бап 1-тармақ, 17-бап 1-тармақ 10) тармақша, 19-бап 2-тармақ; adilet.zan.kz, қолданыстағы редакция, 30.09.2026 салыстырылды
МКБ кредиттік есебін қалай тегін алуға болады?
Ең оңайы — eGov Mobile қосымшасында: «Басты» → «Сервистер» → «Кредиттік және сақтандыру тарихындағы Гид». Есеп тегін, 2024 жылғы 1 қазаннан бастап сұраулар саны шектелмейді.
Сол жерде қолданыстағы несиелер, скорбалл және оңалту туралы есеп көрінеді. Екінші тәсіл — @gkb_kz_bot Telegram-боты: /start командасын жіберіп, ЖСН енгізіңіз. Бот тарихты көрсетеді, банктер тарихыңызды сұратқанда және несиеге тыйым қосылғанда немесе өшірілгенде хабарлама жібереді.
Қағаз есепті МКБ кеңсесінде өтініш пен жеке куәлік және оның көшірмесі бойынша береді. Пошта арқылы өтініштің нотариалды куәландырылған түпнұсқасы мен жеке куәліктің көшірмесі қажет. ЖК, шаруа қожалығы, мұрагер және сенімді тұлға үшін құжаттардың бөлек тізбесі белгіленген.
МКБ дербес есептің банкке тапсыру үшін емес, өзіңізге арналғанын жазады. Банк тарихты сіздің келісіміңізбен өзі сұратады.
Оңалту туралы есепті тегін әрі өз бетіңізше алуға болады: Egov.mobile қосымшасында: Басқа сервистер → Кредиттік және сақтандыру тарихындағы Гид → Кредиттеу → Оңалту туралы есеп.Дереккөз: mkb.kz/faq, mkb.kz/posts/13 (30.09.2024 жаңалығы), mkb.kz/posts/33, id.mkb.kz; 30.09.2026 салыстырылды, орыс тілінен аударма
МКБ-ның ресми сайты және id.mkb.kz
Мемлекеттік кредиттік бюроның ресми сайты — mkb.kz, жеке кабинеті — id.mkb.kz. Есептер кабинеттен eGov Mobile-ға көшірілді, кіру бетінде де солай жазылған.
Кабинетке жеке тұлға ретінде және заңды тұлға ретінде бөлек кіреді. Кірмей-ақ онда тек үшінші тұлғалар бойынша сақтандыру есебі қолжетімді. mkb.kz сайты Қазақстаннан ашылады және әдепкі бойынша қазақша нұсқасын көрсетеді, орысшасы «Рус» батырмасымен қосылады. Керегін таппасаңыз, бірден eGov Mobile-ға өтіңіз.
МКБ тарихты «түзету» немесе «оңалтылған» мәртебесін беру үшін ақша алатын делдалдар туралы бөлек ескертеді. Есеп тегін, ал мәртебе құжатсыз және бөгде қызметсіз автоматты түрде беріледі.
МКБ ерекше атап өтеді: несиеге «оңалтылған» мәртебесін алу үшін ешқандай қосымша құжат, әсіресе делдалдардың қызметі қажет емес. Рәсім автоматты түрде жүргізіледі.Дереккөз: id.mkb.kz, кіру беті; 30.09.2026 салыстырылды, орыс тілінен аударма
ЖШС пен ЖК-ға арналған МКБ есебі
Корпоративтік кредиттік есепті және заңды тұлғаларға арналған «Банктік кепілдіктер» есебін МКБ тегін және санын шектемей береді. Жеке кәсіпкер есепке дербес есеп бетінде тапсырыс береді, онда ЖК үшін бөлек құжаттар тізбесі берілген.
Кеңседе ЖШС туралы есеп алу үшін басшы қол қойған өтініш және оның жеке куәлігі қажет. Оларға заңды тұлғаны тіркеу туралы анықтаманы және басшыны тағайындау туралы бұйрықты қосыңыз. Кепілдіктер туралы есеп компанияның қатысуымен қандай банк кепілдіктері шығарылғанын көрсетеді. Компанияның атында қандай қолданыстағы кепілдіктер тұрғанын алдын ала білу үшін оны жаңа кепілдікке өтінім берер алдында ашқан пайдалы.
Әлеуметтік маңызы бар мақсаттарда корпоративтік кредиттік есепті және кез-келген тәсілмен берілген заңды тұлғаларға арналған «Банктік кепілдіктер» есебін беру тегін негізде және берілетін есептер санын шектемей жүзеге асырыладыДереккөз: mkb.kz/credits/report_corporate, «Төлеу әдістері» қойындысы; 30.09.2026 салыстырылды
МКБ-дағы несие тарихындағы қатені қалай түзетуге болады?
Қате мәліметті берген кредиторға жүгініңіз немесе МКБ-ға өтініш беріңіз: бюро кредитордан тексеруді сұратады. Заң бойынша өтініш 15 жұмыс күнінде қаралады.
МКБ тарихта өз бетінше ештеңені өзгертпейді және жоймайды: деректердің дұрыстығына оларды жіберген ұйым жауап береді. Кредитор жабылып қалса немесе лицензиясынан айырылса, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне шағымданыңыз. Несие жабылған, бірақ есепте әлі ашық тұрса, алдымен мерзімді тексеріңіз: кредиторға мәліметті беруге 10 жұмыс күні беріледі.
Ақпарат беруші немесе кредиттік бюро өтінішті алған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде оны қарап, […]Дереккөз: № 573-II ҚР Заңы, 31-бап 2-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды; МКБ тәртібі — mkb.kz/posts/36 (24.04.2026)
Мемлекеттік кредиттік бюроның байланыс деректері
Азаматтарға МКБ @gkb_kz_bot Telegram-ботында және support@mkb.kz поштасы арқылы жауап береді. Кеңсе — Алматы, Әйтеке би көшесі, 67, 2-қабат, дүйсенбіден жұмаға дейін 9:00-ден 18:00-ге дейін, түскі үзіліс 13:00-ден 14:00-ге дейін.
Жалпы пошта — info@mkb.kz. Байланыс бетінде азаматтарға арналған телефон жоқ. 1414 нөмірінен МКБ сіздің атыңызға берілген қарыздар туралы SMS жібереді. Ресми өтініштерді e-Otinish, Documentolog арқылы немесе күзет бекетіндегі МКБ пошта жәшігіне салынған хат арқылы қабылдайды. Есеп сатып алатын ұйымдарға сату бөлімі жауап береді: +7 727 352 75 70, sales@mkb.kz.
Банкке өтінім алдында несие тарихын тексеру
МКБ есебін Бірінші кредиттік бюроның есебімен салыстырып, жабылған несиелердің жаңарғанын тексеріңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Банк менің МКБ-дағы тарихымды келісімсіз көре ала ма?
Жоқ. Сіздің келісіміңізсіз кредитор тарихты сұратуға құқылы емес. Бұрын келісім берген болсаңыз, несиені қайта рәсімдегенде жаңа келісім қажет емес.
МКБ скорбаллы төмен болса, банк бас тарта ма?
МКБ скорбаллы анықтамалық сипатта: банк тек соған қарап несие беруге де, бас тартуға да міндетті емес.
МКБ арқылы несиеге тыйымды қалай қоюға болады?
eGov Mobile-да қарыз рәсімдеуден ерікті түрде бас тарту қызметі арқылы немесе egov.kz порталында. Өтінімді адамның өзі береді, тыйым тегін.
МКБ несие тарихын қанша уақыт сақтайды?
Адам немесе компания туралы соңғы мәліметтер келген күннен бастап 5 жыл. Жабылған несие соңғы жаңартудан кейін тағы 5 жыл көрінеді.
Әрі қарай
Несиеге өтінім бермес бұрын қай бағдарлама лайық екенін біліңіз
Компанияңызды қарап, өтінімді қайда беру керек екенін айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.