Мемлекеттік сатып алудағы ашық конкурс дегеніміз не
Қарапайым тілмен анықтама: ашық конкурс — кез келген өнім беруші қатыса алатын мемлекеттік сатып алу, онда жеңімпазды тәжірибе, салық және басқа өлшемшарттар үшін берілетін жеңілдіктерді ескере отырып, баға бойынша таңдайды. Қолданыстағы Мемлекеттік сатып алу туралы заңда «ашық конкурс» деген сөз жоқ: тәсіл жай ғана «конкурс» деп аталады, ал оны «ашық» деп бұрынғы әдетпен атайды, өйткені хабарландыру мен құжаттама барлығына жарияланады. Төменде — конкурстың қандай түрлері бар және ол қалай өтеді: мерзімдер, қамтамасыз ету және жеңімпазды таңдау.
Мемлекеттік сатып алудағы ашық конкурс дегеніміз не?
Бұл конкурс — мемлекеттік сатып алудың 5 тәсілінің бірі. Оның сома бойынша шегі жоқ, тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алуға болады, ал шартты бағасы ең төмен қатысушы жеңімпаз болады.
Ашық конкурс бөлек түр ретінде 2025 жылғы 1 қаңтарда күшін жойған ескі заңда болған. Қазір хабарландыру, құжаттаманың жобасы және оны талқылау порталда барлығына жарияланады, сондықтан мағынасы жағынан кез келген конкурс ашық. «Самұрық-Қазына» қорының өз «ашық тендері» бар, бірақ онда басқа ережелер қолданылады.
Баға ұсыныстарын сұрату шегінен, яғни жылына 8 000 АЕК-тен қымбат жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді іс жүзінде конкурспен сатып алады: аукцион тек тауарларға өткізіледі.
1. Мемлекеттік сатып алу мынадай тәсілдердің бірімен жүзеге асырылады: 1) конкурс; 2) аукцион; 3) баға ұсыныстарын сұрату; 4) бір көзден алу; 5) электрондық дүкен арқылы.Дереккөз: ҚР 01.07.2024 № 106-VIII «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңы, 10-бап 1, 3, 4, 6-тармақтар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 жағдайы бойынша редакция
2026 жылы конкурстың қандай түрлері бар?
Төрт түрі бар: кәдімгі конкурс, біліктілікті алдын ала іріктеумен конкурс, рейтингтік-балдық жүйе пайдаланылатын конкурс және толық бітіріп берілетін құрылыс бойынша конкурс. Қолданыстағы қағидаларда екі кезеңдік конкурс жоқ.
| Түрі | Қалай жүргізіледі |
|---|---|
| Кәдімгі | Комиссия біліктілікті тексереді, портал шартты бағаларды есептеп, жеңімпазды анықтайды |
| Біліктілікті алдын ала іріктеумен | Алдымен біліктілік органы білікті өнім берушілердің тізбесін автоматты түрде жасайды, содан кейін конкурс тек солардың арасында өтеді |
| Рейтингтік-балдық жүйе пайдаланылатын | Комиссия жоқ, қорытындыны портал шығарады; қорытындыға портал арқылы шағым беруге болмайды |
| Толық бітіріп берілетін құрылыс | Құрылыс толығымен; өтінімді қамтамасыз ету 3 % |
Қай түрін қолдануды көп жағдайда тапсырыс беруші шешеді. Жекелеген тауарлар, жұмыстар және көрсетілетін қызметтер үшін түрін Қаржы министрлігінің тізбесі белгілейді.
9-тарау. Біліктілікті алдын ала іріктеумен жүргізілетін конкурсты жүзеге асыру тәртібіДереккөз: Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 8–11-тараулар, 104, 281–297-тармақтар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 жағдайы бойынша редакция
Мемлекеттік сатып алуда конкурс қалай өтеді?
Тапсырыс беруші хабарландыру мен құжаттаманың жобасын жариялайды, 2 жұмыс күні ескертулер жинайды, содан кейін кемінде 5 жұмыс күні 1 % қамтамасыз етумен өтінімдер қабылдайды. Өтінімдер ашылғаннан кейін комиссия біліктілікті тексереді, ал портал шартты бағаларды салыстырып, жеңімпазды анықтайды.
Шартты баға — бұл сіздің бағаңыздан тәжірибе, төленген салықтар, өңірдегі жұмыс, аудиттелген есептілік, қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімі және тауардың сипаттамалары үшін берілетін жеңілдіктер шегерілген баға. Сондықтан конкурста ең арзан ұсыныс жеңбеуі мүмкін. Егер сәйкес келетін өтінім біреу болса, конкурс өтті деп танылады, ал шарт оның бағасынан аспайтын сомаға жасалады.
Тауарлардың, жұмыстардың және көрсетілетін қызметтердің көбі үшін бөлінген сомадан 10 %-дан астам төмен баға демпингтік болып саналады: оған тек демпингке қарсы сомамен жол беріледі. Құрылыста, жөндеуде, жобалауда, техникалық қадағалауда, тамақтандыруда және мемлекеттік әлеуметтік тапсырыста өз шектері бар, онда демпингтік бағаға мүлдем жол берілмейді. Қорытындыға портал арқылы 3 жұмыс күні ішінде, одан кейін сотта шағым беруге болады. Жеңімпаз шарттың орындалуын қамтамасыз етуді — шарт сомасының 3 %-ын енгізеді.
Әлеуетті өнім берушілердің конкурсқа қатысуға өтінімдерін ұсынатын мерзімнің соңғы күні конкурстық құжаттаманың жобасын алдын ала талқылау хаттамасын және бекітілген конкурстық құжаттаманың мәтінін орналастырған күннен бастап кем дегенде бес жұмыс күнді құрайды.Дереккөз: № 687 Қағидалар, 94–96, 114, 164, 169–171, 542-тармақтар; ҚР № 106-VIII Заңы, 15-бап 2-тармақ, 25-бап; adilet.zan.kz, 30.09.2026 жағдайы бойынша редакция
Конкурсқа қалай қатысуға болады
Жеңілдіктер, өтінімді қабылдамау себептері және қатысу тәртібі — көрші бөлімдерде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Конкурстың аукционнан айырмасы неде?
Аукционда тек тауарлар сатып алынады, ал сауда-саттықта ең төмен баға жеңеді. Конкурста жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді де сатып алуға болады, ал шартты жеңілдіктерді ескергендегі ең төмен баға жеңеді.
Конкурсқа өтінімді қамтамасыз ету қандай нысанда енгізіледі?
Порталдағы электрондық әмиянға ақшамен немесе электрондық банк кепілдігімен. Мөлшері — әр лот бойынша бөлінген соманың 1 %-ы.
Қазір екі кезеңдік конкурс бар ма?
Жоқ, мемлекеттік сатып алудың қолданыстағы қағидаларында екі кезеңдік конкурс жоқ. Екі кезеңдік тендер «Самұрық-Қазына» сатып алуларында бар, бірақ бұл мемлекеттік сатып алу емес.
Әрі қарай
Тендерде қамтамасыз ету ретінде өз ақшаңызды емес, банк кепілдігін беріңіз
Лотыңызға қандай қамтамасыз ету керек екенін және кепілдік қанша тұратынын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.