Қазақстандағы мемлекеттік сатып алу тәсілдері: қандай болады және қашан қолданылады

Қазақстанда мемлекеттік сатып алудың қандай тәсілдері бар?

Мемлекеттік сатып алудың 5 тәсілі бар: конкурс, аукцион, баға ұсыныстарын сұрату, бір көзден алу және электрондық дүкен. Бір көзден алудан басқасының бәрі бәсекелестік тәсілдер, заң соларға басымдық береді.

Баға ұсыныстарын сұратудың жоғарғы шегіне сыйғызу үшін сатып алуды бөлшектеуге заң тыйым салады.

Мемлекеттік сатып алу мынадай тәсілдердің бірімен жүзеге асырылады: 1) конкурс; 2) аукцион; 3) баға ұсыныстарын сұрату; 4) бір көзден алу; 5) электрондық дүкен арқылы.Дереккөз: ҚР «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заңы, 10-бап 1–7-тармақтар; Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 410-тармақ; 2026 жылғы АЕК — 4 325 ₸; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды

Конкурс түрлерінің айырмасы неде?

Мемлекеттік сатып алуда конкурстың қандай түрлері болады?

Конкурс кәдімгі, біліктілікті алдын ала іріктеумен, рейтингтік-балдық жүйемен және толық бітіріп берілетін құрылыс бойынша болады. Конкурстың сома бойынша шегі жоқ.

Алдын ала іріктеуде алдымен білікті өнім берушілердің тізбесі жасалады, конкурс тек солардың арасында өтеді. Рейтингтік-балдық жүйеде комиссия жоқ: бағалар мен өлшемшарттарды портал өзі салыстырады. Толық бітіріп берілетін құрылыс тек конкурс тәсілімен, мәслихат бекіткен объектілер тізбесі бойынша жүргізіледі.

Конкурсқа өтінім қабылдау алдын ала талқылау хаттамасынан кейін кемінде 5 жұмыс күні, рейтингтік-балдық жүйеде кемінде 3 жұмыс күні созылады. Өтінімді қамтамасыз ету — бөлінген соманың 1 %-ы, толық бітіріп берілетін құрылыста — 3 %.

Конкурс, аукцион тәсілімен мемлекеттік сатып алуға қатысуға өтінімді қамтамасыз ету осы Қағидаларда көзделген шарттарға сәйкес тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу үшін бөлінген соманың бір пайызы мөлшерінде енгізіледі.Дереккөз: ҚР «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заңы, 10-бап 6-тармақ, 19-бап; Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 104, 164, 281–293-тармақтар; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды

Аукцион қалай өтеді?

Мемлекеттік сатып алуда аукцион қалай өтеді?

Аукционды тек тауарларға, бір лотпен өткізеді: алдымен біліктілік бойынша рұқсат беріледі, содан кейін келесі жұмыс күні порталда сауда өтеді — 30 минут және соңғы ұсыныстан кейін тағы 10 минут, қадамы 0,5 %-дан 5 %-ға дейін.

Өнім беруші өтініммен бірге беретін бастапқы баға бөлінген сомадан 5 %-дан астам төмен бола алмайды. Қағидаларда аукцион үшін демпинг шегі де, демпингке қарсы сома да жоқ: олар тек конкурста, баға ұсыныстарын сұратуда және электрондық дүкенде бар.

Аукцион тәсілімен мемлекеттік сатып алу нақты уақыт режимінде веб-порталда жүзеге асырылады… Тауар аукцион нысанасы болып табылады.Дереккөз: ҚР «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заңы, 3-бап 5) тармақша, 10-бап 3-тармақ; Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 348, 397–405-тармақтар, 5-тарау; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды

Ал баға ұсыныстарын сұрату ше?

Баға ұсыныстарын сұрату: қашан қолданылады

Баға ұсыныстарын сұрату біртекті тауарларға, жұмыстарға және көрсетілетін қызметтерге, егер жылдық көлемі 8 000 АЕК-тен, яғни 2026 жылы 34,6 млн ₸-ден аспаса, қолданылады. Ең төмен баға жеңеді, баға тең болса — ұсынысын ертерек бергені жеңеді.

Бір лотқа бір ұсыныс беріледі, оны өзгертуге болмайды, бірақ мерзім аяқталғанша кері қайтарып алып, қайта беруге болады. Өтінімді қамтамасыз ету — 3 %, шарттың орындалуын қамтамасыз ету — шарт сомасының 5 %-ы, конкурстағыдан жоғары.

Тек бір ұсыныс түссе, сұрату өтпеді деп танылады, ал шарт осы өнім берушімен оның бағасы бойынша бір көзден алу тәсілімен жасалады. Қорытындыны портал анықтайды, сондықтан оған конкурс қорытындысы сияқты шағымдануға болмайды.

Шарттың орындалуын қамтамасыз ету мөлшерін тапсырыс беруші, ұйымдастырушы шарттың жалпы сомасының үш пайызы мөлшерінде белгілейді. Баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде шартты қамтамасыз ету мөлшері бес пайызды құрайды.Дереккөз: ҚР «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заңы, 10-бап 4-тармақ, 15-бап 4-тармақ, 25-бап 7-тармақ; Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 104, 410–422, 542-тармақтар; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды

Бір көзден қашан сатып алады?

Мемлекеттік сатып алу бір көзден: қашан заңды

Бір көзден екі жағдайда сатып алады: конкурс, аукцион немесе баға ұсыныстарын сұрату заңда аталған жағдайларда өтпей қалса және заңның жабық тізбесіндегі жағдайларда шартты тікелей жасасу арқылы — мысалы, табиғи монополиялардан немесе айрықша құқықтар бойынша.

Бір ғана сәйкес өтінім түскен конкурс пен аукцион өтті деп саналады, ал шарт сол өтінімдегі бағадан аспайтын сомаға жасалады. Конкурсқа немесе аукционға екі рет өтінім түспесе, тапсырыс беруші бір көзден сатып алуға құқылы.

Өнім беруші үшін басқасы маңызды: кез келген бәсекелестік тәсілде жеңгеннен кейін шарттың орындалуын қамтамасыз етуді, ал демпинг болса, демпингке қарсы соманы да енгізу керек. Оларды ақшаның орнына электрондық банк кепілдігімен енгізуге болады.

Шартты тікелей жасасу арқылы бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алу мынадай жағдайларда жүзеге асырылады: 1) табиғи монополия салаларына жататын көрсетілетін қызметтерді… сатып алу…Дереккөз: ҚР «Мемлекеттік сатып алу туралы» № 106-VIII Заңы, 15-бап 2, 6-тармақтар, 16-бап 1–3-тармақтар; adilet.zan.kz, 29.09.2026 салыстырылды

Жиі қойылатын сұрақтар

Әрі қарай