Қайта құрылымдау несие тарихына әсер ете ме
Иә, несиені қайта құрылымдау несие тарихына түседі: жеке тұлғаның несиесі бойынша банк немесе МҚҰ бюроға қарыз шарттарының өзгергенін және келісімнің күнін береді. Бірақ оның өзі теріс ақпарат болып саналмайды. Заң теріс ақпарат деп 90 күннен асқан кешіктіруді, банкроттықты және компанияның сот шешімімен таратылуын атайды. Сондықтан кешіктіру 90 күннен асып кетпей тұрып банкпен келісу тарих үшін әдетте уақыт созғаннан гөрі тиімдірек. Төменде — бюроға не түсетіні және қайта құрылымдауды қалай сұрау керегі.
Қайта құрылымдау несие тарихына түсе ме?
Иә. Жеке тұлғалардың қарыздары бойынша банк пен МҚҰ бюроға берешектің қосымша келісіммен немесе жаңа шартпен реттелгенін хабарлайды. Күні де көрсетіледі. Шарттарды өзгертуден бас тарту мен берешекті өндіріп алу туралы мәліметтер де сонда түседі.
Сіздің кредиттік есебіңізді сұратқан кез келген банк несие шарттарының өзгергенін көреді. Оған қоса, тарихта бұрынғы төлемдердің бәрі қалады: кесте бойынша және іс жүзіндегі күндер, қарыз сомалары. Қайта құрылымдауға дейін кешіктірулер болса, олар ешқайда жоғалмайды.
жасалған күндері көрсетіле отырып, банктік қарыз шартына және (немесе) микрокредит беру туралы шартқа қосымша келісімді не жаңа банктік қарыз шартын және (немесе) микрокредит беру туралы шартты жасасу арқылы жеке тұлғаның берешегін реттеуді жүргізу туралы және (немесе) банктік қарыз шартының және (немесе) микрокредит беру туралы шарттың талаптарын өзгертуден бас тарту туралы мәліметтер, сондай-ақ банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру туралы шарт бойынша жеке тұлғаның берешегін өндіріп алу туралы мәліметтерДереккөз: «Кредиттік бюролар және Қазақстан Республикасында кредиттік тарихты қалыптастыру туралы» ҚР № 573-II Заңы, 24-бап 1-тармақ 3-3) тармақша; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Қайта құрылымдау теріс ақпарат болып санала ма?
Жоқ. Заң бойынша теріс ақпарат — 90 күннен асқан кешіктіру, банкроттық және компанияның сот шешімімен таратылуы. Бұл тізімде қайта құрылымдау жоқ, бірақ одан бұрын 90 күннен асқан кешіктіру болса, ол тарихта қалады.
Қайта құрылымдаудың скорингтік балға қалай әсер ететінін МКБ ашпайды: ол тек 80-нен астам параметрді, соның ішінде кешіктірулер мен қарыз жүктемесін ескеретінін жазады. Шарты өзгерген несиеге қалай қарау керегін әр банк өзі шешеді. Бірақ 90 күннен асқан кешіктірудің зияны көбірек: ол теріс ақпаратқа түседі, ал мұндай есепті бюро кредиторға сіздің келісіміңізсіз де береді.
Бұдан шығатын практикалық кеңес: кесте бойынша төлеу қиындаса, банкке бірнеше ай кешіктіргеннен кейін емес, бірден жүгініңіз.
кредиттік тарих субъектісі туралы теріс ақпарат – заңды тұлға болып табылатын кредиттік тарих субъектісінің сот шешімімен таратылуы туралы немесе кредиттік тарих субъектісінің күнтізбелік тоқсан күннен асатын мерзімі өтіп кеткен берешегінің бар екендігі туралы немесе кредиттік тарих субъектісінің […] банкрот деп танылғаны туралы мәліметтерді қамтитын, кредиттік тарих субъектісі туралы кредиттік есептің қысқаша нысаныДереккөз: № 573-II ҚР Заңы, 1-бап 13-3) тармақша, 25-бап 4-тармақ; adilet.zan.kz; mkb.kz, МКБ-ның 13.05.2026 жаңалығы; 30.09.2026 салыстырылды
Банктен несие шарттарын өзгертуді қалай сұрауға болады
Кешіктіру болса, банк 10 күн ішінде жеке тұлғаға жазбаша хабарлама жібереді. Осыдан кейін қарыз алушының банкке жаңа шарттарды ұсынуға 30 күнтізбелік күні бар. Банк 15 күн ішінде жауап береді және жолданымды қарап жатқанда қарызды мерзімінен бұрын қайтаруды талап етуге құқылы емес.
Мысалы, мөлшерлемені төмендетуді, ай сайынғы төлемді кемінде 50 %-ға азайтуды, кейінге қалдыруды, мерзімді немесе өтеу әдісін өзгертуді, тұрақсыздық айыбын кешіруді ұсынуға болады. Банк үш шешімнің бірін береді: келісім, қарсы ұсыныс немесе уәжді бас тарту. Қарсы ұсыныстан кейін 30 күн ішінде келісім болмаса, бұл бас тарту деп саналады, ал бас тарту да бюроға беріледі.
МҚҰ үшін де осындай ережелер қолданылады: ұйым жолданымды қарап жатқанда микрокредитті мерзімінен бұрын өтеуді талап етуге құқылы емес.
Қарыз алушының осы баптың 2-тармағында көзделген жолданымын қарау кезеңінде банк қарызды мерзімінен бұрын өтеуді талап етуге құқылы емес.Дереккөз: «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» ҚР № 258-VIII Заңы, 61-бап 1–3, 6-тармақтар; «Микроқаржылық қызмет туралы» ҚР № 56-V Заңы, 9-2-бап 3-3-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Банк қашан кейінге қалдыруға міндетті?
Банк қарыз алушылардың екі тобына кемінде 3 ай мерзімге төлемді кейінге қалдыруға немесе азайтуға міндетті. Бұлар — әлеуметтік осал адамдар және төтенше жағдай кезінде зардап шеккендер. Оған қоса, екі шарттың бірі қажет: соңғы екі айдағы орташа табыс жылдық орташа табыспен салыстырғанда 30 %-дан астам төмендеген немесе қарыз алушы атаулы әлеуметтік көмек алады. Бұл үшін банк комиссия алуға құқылы емес.
Банктер туралы заңның 61-бабындағы бұл нормалар қарыз алушы жеке тұлғаларға арналып жазылған. ЖШС несиесін тек банкпен келісім бойынша қайта құрылымдайды, банктің келісуге міндеті жоқ. Несие бизнес үшін ЖК-ға рәсімделген болса, банк жолданымды қандай ережемен қарайтынын алдын ала нақтылаңыз.
…банк банктік қарыз шартының осы баптың 2-тармағының 2) тармақшасында және (немесе) 4) тармақшасында көрсетілген талаптарына өзгерістерді […] кемінде үш ай мерзімге енгізуге міндеттіДереккөз: № 258-VIII ҚР Заңы, 61-бап 4, 5-тармақтар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Несие тарихы және қарыздар
Өз тарихыңызды қалай тексеруге болады, оны тазартуға бола ма және несиені мерзімінен бұрын қалай өтеуге болады — көрші мақалаларда.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қайта құрылымдау несие тарихын бүлдіре ме?
Тарихқа несие шарттарының өзгергені түседі, бірақ бұл теріс ақпарат болып саналмайды. Тарихқа 90 күннен асқан кешіктіру әлдеқайда көп зиян келтіреді.
Банктен қайта құрылымдауды сұрауға қанша уақыт бар?
Банк кешіктіру туралы хабарлама жіберген күннен бастап 30 күнтізбелік күн. Банк 15 күн ішінде жауап беруі керек.
Банк қайта құрылымдаудан бас тарта ала ма?
Себебін түсіндіріп, бас тарта алады. Алайда әлеуметтік осал қарыз алушыларға және төтенше жағдай кезінде зардап шеккендерге, егер олардың табысы 30 %-дан астам төмендесе немесе олар атаулы әлеуметтік көмек алса, банк кемінде 3 ай мерзімге төлемді кейінге қалдыруға немесе азайтуға міндетті.
Әрі қарай
Несие тарихы бизнеске қаржы алуға кедергі ме?
Компанияңызға қандай қаржы нұсқалары қалғанын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.