Есебі бар азық-түлік дүкенінің бизнес-жоспары: ЭҚЖЖ коды, үстеме, алкоголь, салықтар және субсидия
Азық-түлік дүкенінің бизнес-жоспары — маржасы аз есеп: үстеме шағын, ал оңайлатылған декларацияда салық бүкіл түсімнен алынады. Сондықтан пайда мен шығынның арасын күніне бірнеше ондаған сатып алушы шешеді. Төменде үй жанындағы дүкеннің күніне 150 және 200 чекпен шартты есебі, ЭҚЖЖ коды, үстемеге, алкоголь мен темекіге қатысты қағидалар, салықтар және «Даму» қорының саудаға арналған субсидиясы берілген.
Азық-түлік дүкенінің ЭҚЖЖ коды қандай?
Көбінесе тамақ өнімдерін, сусындар мен темекі сататын азық-түлік дүкені 47.11 класында жұмыс істейді. Ішкі класы сауда алаңына байланысты. Бір ғана тауар түрін — тек көкөніс, ет, нан немесе сусын сататын дүкен басқа топқа, 47.2-ге жатады.
Ішкі класты таңдағанда қазір абай болған жөн. № 4 өзгерісі бар жіктеуіштің мәтінінде 47.11 класы алаңы бойынша бес ішкі класқа бөлінген: 100 м²-ден кіші дүкенге 47.11.7 сәйкес келеді, ал 100-ден 500 м²-ге дейінгі дүкенге — 47.11.6. Бірақ сол stat.gov.kz сайтындағы кодтар кестесінде әзірге ескі ішкі кластар қалған: 2 000 м²-ге дейін 47.11.1 және одан үлкен дүкенге 47.11.2. Тіркеу кезінде қай код қабылданатынын stat.gov.kz сайтындағы кабинеттен тексеріңіз. «Даму» қорының бағдарлама іріктеуі кодыңызды қалай көретіні де осыған байланысты.
47.11.7 Сауда алаңы 100 ш.м-ден кем сауда объектілері …; 47.11.6 Сауда алаңы 100-ден 500 ш.м дейінгі сауда объектілері …; 47.11.5 Сауда алаңы 500-ден 2000 ш.м. дейінгі сауда объектілері …Дереккөз: Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші ҚР ҰЖ 03-2019, № 4 өзгерісімен, 47.11 класы және 47.2 тобы; stat.gov.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Есебі бар азық-түлік дүкенінің бизнес-жоспары: күніне 150 және 200 чек
Біздің шартты мысалда орташа чегі 3 000 ₸, орташа үстемесі 25 % үй жанындағы дүкен күніне 150 сатып алушымен айына 79 мың ₸ шығынға батады. Күніне 200 сатып алушы келсе, ол шамамен 551 мың ₸ табады. Бүкіл айырма — күніне 50 чек.
| Көрсеткіш | Қалай есептейміз | Күніне 150 чек | Күніне 200 чек |
|---|---|---|---|
| Түсім | чек саны × 3 000 ₸ × 30 күн | 13 500 000 ₸ | 18 000 000 ₸ |
| Тауар сатып алу | орташа үстеме 25 % болғанда түсім ÷ 1,25 | 10 800 000 ₸ | 14 400 000 ₸ |
| Жалдау | шарт бойынша | 500 000 ₸ | 500 000 ₸ |
| Ауысыммен істейтін төрт сатушының салықтарымен бірге жалақысы | штат кестесі бойынша | 1 200 000 ₸ | 1 200 000 ₸ |
| Тоңазытқыштардың электр қуаты, жылыту | шоттар немесе бағалау бойынша | 250 000 ₸ | 250 000 ₸ |
| Мерзімі өткен және сынған тауарды есептен шығару | түсімнің 2 %-ы | 270 000 ₸ | 360 000 ₸ |
| Оңайлатылған декларациядағы салық | түсімнің 4 %-ы | 540 000 ₸ | 720 000 ₸ |
| ЖК-ның өзі үшін төлемдері | жарналарға арналған табыс 85 000 ₸ болғанда | 18 700 ₸ | 18 700 ₸ |
| Пайда | түсімнен барлық шығыс шегеріледі | −78 700 ₸ | 551 300 ₸ |
Сандар шартты: үстеме мен орташа чекті өз сатып алу бағаларыңыз бен көршілес дүкендердің кассасына қарап алыңыз. Есептің басты қорытындысы — оңайлатылған декларациядағы салық. Ол үстемеден емес, түсімнен алынады: үстеме 25 % болғанда дүкеннің жалпы табысы түсімнің 20 %-ын құрайды, ал 4 % салық осы ақшаның бестен бірін алып кетеді.
Сондықтан азық-түлік дүкенінің бизнес-жоспарында сатып алушылар қайдан келетінін көрсету маңызды: маңайда қанша үй бар, ең жақын бәсекелестер қайда, қасыңыздан желілік дүкен ашылса не болады. Сатып алушылар сізге үйренгенше алғашқы айларға қосымша ақша бөліп қойыңыз.
Азық-түлік дүкенін ашу үшін не керек және үстемеге, алкоголь мен темекіге қандай қағидалар бар?
Өз өндірісі жоқ дүкенге санитариялық қағидалар бойынша жұмысты бастау туралы хабарлама жеткілікті. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлікке үстеме 15 %-дан аспауы керек. Алкоголь сату үшін әр мекенжайға лицензия керек, темекіге лицензия керек емес, бірақ қатаң шектеулер бар.
- 15 % шекті үстеме өндірушінің немесе көтерме жеткізушінің жеткізу шартындағы бағасынан есептеледі. Оны дүкенге алдын ала хабарламай тексереді.
- Алкогольді бөлшек саудада сатуға лицензияны әр мекенжайға 15 жұмыс күнінен кешіктірмей береді. Дүкенде алкогольді 23:00-ден 8:00-ге дейін, ал 30 градустан күштісін 21:00-ден 12:00-ге дейін сатуға болмайды. 21 жасқа толмаған сатып алушыларға — ешқашан. Сату үшін есепке алу-бақылау маркаларының сканері керек.
- Темекіні лицензиясыз сатуға болады, бірақ тек сатушы арқылы сатады: ашық сөреге қоймайды, данамен сатпайды, 21 жасқа толмағандарға бермейді. Вейптер мен оларға арналған сұйықтықтарды сатуға мүлде болмайды.
- Алкоголь мен темекіні мектептердің, ауруханалар мен спорт құрылыстарының ғимараттары мен аумақтарында сатуға болмайды.
Есепті бәрінен қатты өзгертетін — алкоголь: лицензия мен марка сканеріне ақша кетеді, ал түнгі тыйым тәулік бойы ашық дүкеннің түсімін азайтады. Алкоголь сатуды жоспарласаңыз, бизнес-жоспарда екі нұсқаны есептеңіз — алкогольмен және онсыз.
Ішкі сауда субъектісі әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарына әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарын беру шартында көрсетілген, өндірушінің босату бағасының немесе көтерме сауда арқылы берушінің сатып алу бағасының он бес пайызынан аспайтын шекті сауда үстемесінің мөлшерін белгілейді.Дереккөз: ҚР 2004 жылғы 12.04. № 544 «Сауда қызметін реттеу туралы» Заңы, 9, 33-2-баптар; «Этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірілуін және айналымын мемлекеттік реттеу туралы» ҚР № 429 Заңы, 9, 15-баптар; «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекс, 110-бап; ҚР ДСМ № ҚР ДСМ-220/2020 бұйрығы, 4-тармақ; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Азық-түлік дүкеніне қандай салық режимін таңдаған дұрыс?
Азық-түлік дүкеніне оңайлатылған декларация қолжетімді: жылдық табыс 2,595 млрд ₸-ден аспаса, салық түсімнің 4 %-ы. Азық-түлікті бөлшек саудада сату оңайлатылған декларацияға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесінде жоқ, ал алкогольді бөлшек саудада сату бұл режимге кедергі емес. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режимді дүкенге қолдануға болмайды.
Үстемесі аз саудада салық мөлшерлемесі әсіресе маңызды. Мәслихат базалық 4 %-ды қызмет түріне және орнына қарай жартысынан артық төмендете не арттыра алмайды. Сондықтан бизнес-жоспарды есептемес бұрын өз қалаңыздағы мәслихат шешімін тексеріңіз. Оңайлатылған декларациядағы дүкен ҚҚС төлемейді және жылдық айналымы 43,25 млн ₸-ден асса да, ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұрмайды: бұл шек тек жалпыға бірдей белгіленген режимге қатысты. Түсім оңайлатылған декларацияның шегінен асса, жалпыға бірдей белгіленген режимге көшуге тура келеді, сонда ҚҚС төлеу міндеті туады.
…салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді. Жергілікті өкілді органдардың осы баптың бірінші бөлігінде белгіленген мөлшерлемені қызмет түріне және объектінің тұрған жеріне қарай 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге немесе арттыруға құқығы бар.Дереккөз: ҚР 2025 жылғы 18.07. № 214-VIII Салық кодексі, 723, 726-баптар; ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 14.11. № 970 және 2025 жылғы 21.11. № 994 қаулылары; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Азық-түлік дүкені қандай мемлекеттік қолдау ала алады?
Азық-түлік дүкеніне «Даму» қорының саудаға арналған субсидиясы қолжетімді: қор мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді, бірақ сіз төлейтін мөлшерлеме 12,6 %-дан төмен болмайды. Субсидия облыстық маңызы бар қалаларда, моно- және шағын қалалар мен ауылдарда беріледі, бірақ Астанада, Алматыда, Шымкентте және сауда-ойын-сауық орталықтарында берілмейді.
| Қолдау | Азық-түлік дүкеніне арналған шарттар |
|---|---|
| Саудаға арналған субсидия | облыстық маңызы бар қалаларда 3 млрд ₸-ге дейін, шағын қалалар мен ауылдарда 1,5 млрд ₸-ге дейін несие; инвестицияға 5 жылға дейін, айналым қаражатына 3 жылға дейін; айналым қаражатына несие тізілімдегі қазақстандық өндірушілердің тауарын сатып алуға ғана беріледі |
| «Іскер аймақ» | азық-түлік саудасын әкімдік таңдаған жерде: 200 аудан мен қаланың 72-сі, ал үш ірі қаладан — тек Астана; әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміндегі дүкенге — салалық шектеусіз |
| Даму кепілдігі | сауда кепілдік қорының басым салаларына кірмейді |
| 400 АЕК грант | жабдық пен жалдау ақысына 1 730 000 ₸-ге дейін; жеті әлеуметтік осал топтан шыққан жұмыссыздарға немесе ашылғанына бір жыл толмаған ЖК-ға ғана |
Саудаға арналған субсидияның қарсы міндеттемесі бар: инвестициялық жобалар бойынша екі жылдан кейін дүкеннің салықтары 15 %-ға өсуі тиіс. Бұл субсидиямен ескі несиені қайта қаржыландыруға болмайды. Айналым қаражатына алынған несиені акцизделетін тауарға жұмсауға болмайды: алкоголь мен темекіні өз ақшаңызға сатып алыңыз. Қызылорда облысында (Қызылорда қаласы мен Қармақшы ауданы) бұл код тізімде ескертпемен тұр: тек шағын қалалар мен ауылдардағы жобаларға және тек инвестициялық несиеге. Ол жерде шарттарды әкімдіктен нақтылаңыз.
Субсидия мен кепілдік берілмейтін жағдайлар: - сауда-ойын-сауық орталықтарына (СОО); - елордада және Республикалық маңызы бар қалаларда іске асырылатын жобаларғаДереккөз: «Даму» қоры, сауда саласындағы кәсіпкерлерді субсидиялау; «Іскер аймақ» бойынша әкімдіктердің тізбелері; ҚР ЕХӘҚМ № 272 бұйрығы, 11–12-тармақтар; damu.kz, adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Бизнес-жоспар үлгісі, субсидия және айналым қаражатына несие
Жалпы бизнес-жоспар үлгісі, саудаға арналған субсидия, айналым қаражатына несие және салық режимдері — көршілес беттерде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Темекі сатуға лицензия керек пе?
Жоқ, лицензия темекі бұйымдарын өндіруге ғана керек. Бірақ темекіні тек сатушы арқылы, сөреге қоймай және 21 жасқа толған сатып алушыларға ғана сатуға болады.
Мектептің жанында алкоголь сатуға тыйым бар ма?
Заң мектептердің ғимараттары мен аумақтарында сатуға тыйым салады, ал «N метрден жақын» деген тыйым заңда жоқ. Жергілікті қағидаларды әкімдіктен нақтылаңыз.
Астанадағы дүкенге саудаға арналған субсидия беріле ме?
Жоқ, Астанада, Алматыда және Шымкентте саудаға арналған субсидия берілмейді. Астанада дүкен «Іскер аймақ» ала алады: елорда әкімдігі азық-түлік саудасын өз тізіміне енгізген.
Әрі қарай
Банкке немесе «Даму»-ға бизнес-жоспар керек пе?
Жоба мен соманы жазыңыз. Жұмыс басталғанға дейін мерзімі мен бағасын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.