Есебі бар интернет-дүкеннің бизнес-жоспары: тапсырыстың пайдасы, ЭҚЖЖ коды, сайтқа талаптар, касса және салықтар
Интернет-дүкеннің бизнес-жоспарын бір айға емес, бір тапсырысқа есептеген дұрыс: тауар, жеткізу, сатып алушыны әкелген жарнама қаншаға түседі және сізге не қалады. Төменде күніне 20 тапсырыс алатын дүкеннің шартты есебі берілген. Одан әрі — ЭҚЖЖ коды, заң сайтта нені көрсетуді талап ететіні, тауарды қайтару, онлайн-касса, салықтар және интернет-саудаға арналған «Даму» қорының бағдарламалары.
Интернет-дүкеннің ЭҚЖЖ коды қандай?
Интернет-дүкен 47.91.0 «Поштамен тапсырыс беру немесе Интернет желісі арқылы бөлшек саудада сату» кодымен жұмыс істейді. Телефон арқылы сату мен интернет-аукциондар да осы кодқа жатады. Ерекшелік — автомобильдер, мотоциклдер және олардың қосалқы бөлшектері: оларды интернет арқылы сату 45-бөлімнің кодтарына жатады.
47.91 класының ішкі кластары жоқ, сондықтан алаңы бойынша бөлінетін қарапайым дүкендердегідей код таңдағанда шатасу болмайды. Сауда туралы заң бойынша өз сайтыңыз арқылы сату — электрондық сауда, ал маркетплейс — электрондық сауда алаңы. Өз сайтыңыз арқылы сатсаңыз да, маркетплейс арқылы сатсаңыз да, сіз электрондық саудадағы сатушысыз және сатып алушы алдындағы сатушының міндеттері сізге жүктеледі.
47.91.0 Поштамен тапсырыс беру немесе Интернет желісі арқылы бөлшек саудада сату Бұл ішкі класқа: - поштамен тапсырыс беру арқылы кез келген өнімдерді бөлшек саудада сату - Интернет желісі арқылы кез келген өнімдерді бөлшек саудада сату кіредіДереккөз: Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші ҚР ҰЖ 03-2019, № 4 өзгерісімен, 47.91 класы; «Сауда қызметін реттеу туралы» ҚР Заңы, 1-бап; stat.gov.kz, adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Есебі бар интернет-дүкеннің бизнес-жоспары: бір тапсырыстың пайдасы
Біздің шартты мысалда дүкен күніне 20 тапсырыс алады, орташа чек 12 000 ₸, үстеме 60 %. Түсім айына 7,2 млн ₸, шығыс шамамен 6,98 млн ₸, пайда шамамен 223 мың ₸. Бір тапсырыстан небәрі 372 ₸ шамасында қалады.
| Көрсеткіш | Қалай есептейміз | Айына |
|---|---|---|
| Түсім | күніне 12 000 ₸-ден 20 тапсырыс, 30 күн | 7 200 000 ₸ |
| Тауар сатып алу | үстеме 60 % болғанда түсім ÷ 1,6 | 4 500 000 ₸ |
| Жеткізу | 1 500 ₸-ден 600 тапсырыс | 900 000 ₸ |
| Жарнама | түсімнің 8 %-ы | 576 000 ₸ |
| Қойма | шарт бойынша | 200 000 ₸ |
| Менеджердің жалақысы, салықтарымен бірге | штат кестесі бойынша | 350 000 ₸ |
| Карточкамен төлем қабылдағаны үшін комиссия | түсімнің 2 %-ы, банкпен шарт бойынша | 144 000 ₸ |
| Оңайлатылған декларациядағы салық | түсімнің 4 %-ы | 288 000 ₸ |
| ЖК-ның өзі үшін төлемдері | жарналарға арналған табыс 85 000 ₸ болғанда | 18 700 ₸ |
| Пайда | түсімнен барлық шығыс шегеріледі | 223 300 ₸ |
Сандар шартты: үстемені, жеткізу құнын және банк комиссиясын өз шарттарыңыздан алыңыз. 60 % үстеме көп көрінеді, бірақ сатып алу, жеткізу, жарнама, салық және басқа шығыстардан кейін 12 000 ₸-лік тапсырыстан 372 ₸ қалады. Сайт пен алғашқы тауар партиясына 2 млн ₸ салсаңыз, өтелу мерзімі — шамамен 9 ай.
Интернет-дүкеннің пайдасын ең көп өзгертетін екі нәрсе — орташа чек және бір сатып алушыны тарту құны. Жарнама түсімнің 8 %-ынан 10 %-ына дейін қымбаттаса, мысалдағы пайда 223 мыңнан 79 мың ₸-ге дейін түседі. Орташа чек өссе, бір тапсырысты жеткізу құны сол күйі қалады да, пайда көбейеді. Сондықтан бизнес-жоспарда бір тапсырыстың есебін және бөлек — бір сатып алушы үшін жарнамаға қанша төлейтініңізді көрсетіңіз. Жылдық айналымға қойылған 43,25 млн ₸ ҚҚС шегі оңайлатылған декларацияда қолданылмайды: оңайлатылған декларациямен жұмыс істейтін кәсіпкер ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұрмайды. Мысалда жылдық айналым — 86,4 млн ₸, оңайлатылған декларацияның 2,595 млрд ₸ шегіне әлі алыс.
Интернет-дүкеннің сайтында міндетті түрде не көрсету керек?
Сайтта сатушының нақты мекенжайы мен телефоны, атауы, заңды мекенжайы және жұмыс уақыты қазақ және орыс тілдерінде тұруы керек. Тауардың сипаттамасы, бағасы және сатып алу шарттары да екі тілде беріледі, ал тапсырысты рәсімдегенге дейін сатып алушы бағаны, төлем тәртібін және жеткізу шарттарын көруі тиіс.
- ЖК бұған қоса өзінің тегін, атын, әкесінің атын және тіркелгені туралы деректерді көрсетеді. Заң міндетті мәліметтер тізбесінде БСН-ді тікелей атамайды.
- Сайтта тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі уәкілетті органға сілтеме және сатып алушының оған немесе сотқа жүгінуге құқығы бар екені туралы жазу болуы керек.
- Офертаны өзіңіз жарияласаңыз, онда шарттың елеулі талаптары және оны жасасу тәртібі жазылуы керек, ал сатып алушы шот-фактура мен бастапқы құжаттарды алады.
- Сайт техникалық тұрғыдан мүмкіндік берсе, сатып алушыларға пікір мен баға қалдыруға жол ашу керек.
- Телефон сататын адам сатар алдында IMEI кодын бұғаттау базасы бойынша тексеруге міндетті.
Бұл жай ғана формальдылық емес: тұтынушы құқықтарын бұзғаны үшін сатушы жауап береді, сондықтан аталғанның бәрін шағым түскеннен кейін қайта жасағанша, сайтқа бірден енгізген оңай.
Сатушы (дайындаушы, орындаушы) пайдаланатын интернет-ресурста оның байланыс деректері (нақты мекенжайы мен телефон нөмірлері) туралы ақпараттың орналастырылуы міндетті.Дереккөз: ҚР 2010 жылғы 04.05. № 274-IV «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңы, 24, 25, 26, 28, 33-2-баптар; «Сауда қызметін реттеу туралы» ҚР Заңы, 29-1-бап; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Интернет-дүкенде тауарды қайтару қалай жүреді және онлайн-касса керек пе?
Заңда интернет-саудаға арналған бөлек қайтару мерзімі жоқ, жалпы мерзім қолданылады. Тиісті сападағы азық-түлікке жатпайтын тауарды, егер ол пайдаланылмаса және тауарлық түрі мен заттаңбалары сақталса, 14 күн ішінде қайтаруға немесе айырбастауға болады. Онлайн-касса интернет-дүкенге де керек: заң бойынша карточкамен және мобильді төлеммен төлеу де қолма-қол ақша сияқты ақшалай есеп айырысу болып саналады.
- 14 күнді қай кезден санау керектігін заң екі бапта әртүрлі айтады: тауар берілген кезден және сатып алынған күннен. Интернет-дүкенге сатып алушы тауарды алған күннен санаған қауіпсіз.
- 14 күн ішінде де дәрі-дәрмекті, іш киімді, шұлық пен колготкиді, жануарлар мен өсімдіктерді, метрмен сатылатын тауарларды және верификациядан өткен телефондарды қайтаруға болмайды.
- Ақауы бар тауарды жеткізу мен қайтарудың ақысын сатушы төлейді. Қайтаруды кешіктіргені үшін күн сайын тауар бағасының кемінде 1 %-ы мөлшерінде тұрақсыздық айыбы төленеді.
- Чекті электрондық түрде беруге болады. Кассаны алғашқы сатуға дейін салық органында тіркеу есебіне қояды.
- Карточкамен төлегендегі баға қолма-қол ақшамен төлегендегі бағадан жоғары болмауы керек.
Қайтарулар — бизнес-жоспардағы бөлек шығыс бабы. Екі бағыттағы жеткізуді қосқанда бір қайтару сізге қаншаға түсетінін есептеп, қайтарулардың үлесін шығыстарға қосыңыз.
1. Сатып алушы өзіне азық-түлікке жатпайтын тауар берілген кезден бастап он төрт күн ішінде…Дереккөз: «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» ҚР Заңы, 8-1, 14, 17, 30, 33-баптар; ҚР Салық кодексі, 19, 110, 111-баптар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Интернет-дүкенге қандай салық режимін таңдаған дұрыс?
Интернет-дүкенге оңайлатылған декларация жарайды: жылдық табыс 2,595 млрд ₸-ден аспаса, салық түсімнің 4 %-ы. 47.91 коды бұл режимге тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесінде жоқ. Интернет-дүкен өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режимде жұмыс істей алмайды: олардың тізбесінде саудадан тек желілік маркетинг бар.
4 % мөлшерлемені мәслихат жартысынан артық өзгерте алмайды, сондықтан өз қалаңыздағы мәслихат шешімін тексеріңіз. Салық бүкіл түсімнен алынады, сатып алушы жеткізу үшін төлеген ақша сіздің кассаңыз арқылы өтсе, ол да түсімге кіреді.
…салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді. Жергілікті өкілді органдардың осы баптың бірінші бөлігінде белгіленген мөлшерлемені қызмет түріне және объектінің тұрған жеріне қарай 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге немесе арттыруға құқығы бар.Дереккөз: ҚР 2025 жылғы 18.07. № 214-VIII Салық кодексі, 723, 726-баптар; ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 14.11. № 970 және 2025 жылғы 21.11. № 994 қаулылары; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Интернет-дүкенге қаражат: Даму субсидиясы және грант
damu.kz сайтындағы бағдарлама іріктеуі 47.91.0 коды бойынша тек саудаға арналған субсидияны көрсетеді: қор мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді, сіздің мөлшерлемеңіз 12,6 %-дан төмен болмайды. Субсидия облыстық маңызы бар қалаларда, моно- және шағын қалалар мен ауылдарда беріледі, бірақ Астанада, Алматыда және Шымкентте берілмейді. «Іскер аймақ» бойынша интернет-сауданы бірде-бір әкімдік таңдамаған. Ерекшелік — әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміндегі кәсіпкерлер: оларға бұл субсидия салалық шектеусіз беріледі.
| Қолдау | Интернет-дүкенге арналған шарттар |
|---|---|
| Саудаға арналған субсидия | облыстық маңызы бар қалаларда 3 млрд ₸-ге дейін, шағын қалалар мен ауылдарда 1,5 млрд ₸-ге дейін несие; айналым қаражатына несие тізілімдегі қазақстандық өндірушілердің тауарын сатып алуға ғана беріледі |
| «Іскер аймақ» | 200 аудан мен қаланың бірде-біреуінде жоқ; тізілімдегі әлеуметтік кәсіпкерлерге — салалық шектеусіз |
| Даму кепілдігі | сауда кепілдік қорының басым салаларына кірмейді |
| 400 АЕК грант | жабдық пен жалдау ақысына 1 730 000 ₸-ге дейін; жеті әлеуметтік осал топтан шыққан жұмыссыздарға немесе ашылғанына бір жыл толмаған ЖК-ға ғана |
Қазақстандық өндірушілердің тауарын сатып алсаңыз, саудаға арналған субсидия тиімді: айналым қаражатына несие тек осындай сатып алуға беріледі. Дүкен импорт тауарын сатса және Астанада, Алматыда немесе Шымкентте жұмыс істесе, бизнес-жоспарды банктің қарапайым несиесіне немесе өз ақшаңызға сүйеніп құрыңыз.
Облыстық маңызы бар қалаларда: … - ЭҚЖЖ 47.91.0 «Тауарларға пошта немесе Интернет арқылы тапсырыс беру арқылы бөлшек сауда»;Дереккөз: «Даму» қоры, сауда саласындағы кәсіпкерлерді субсидиялау; ЭҚЖЖ бойынша бағдарлама іріктеу және «Іскер аймақ» бойынша әкімдіктердің тізбелері; ҚР ЕХӘҚМ № 272 бұйрығы, 11–12-тармақтар; damu.kz, adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Бизнес-жоспар үлгісі, субсидия және тауарға несие
Жалпы бизнес-жоспар үлгісі, саудаға арналған субсидия, айналым қаражатына несие және салық режимдері — көршілес беттерде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Барлық сатып алушы сайтта карточкамен төлесе, онлайн-касса керек пе?
Иә. Салық кодексі бойынша карточкамен және мобильді төлеммен төлеу де ақшалай есеп айырысу, ал ол онлайн-касса арқылы өтеді. Интернет-сауда кассадан босатылғандардың тізімінде жоқ, бірақ чекті электрондық түрде беруге болады.
Интернет-дүкен карточкамен төлем қабылдауға міндетті ме?
Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңдардан мұндай тікелей міндетті таппадық: төлем түрін сатушы мен сатып алушы келісіп таңдайды. Бірақ карточка қабылдасаңыз, карточкамен төлегендегі баға қолма-қол ақшамен төлегендегі бағадан жоғары болмауы керек.
Интернет-дүкенді өзін-өзі жұмыспен қамтыған ретінде жүргізуге бола ма?
Жоқ. Саудадан өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға тек желілік маркетингке рұқсат етілген, сондықтан интернет-дүкенге ЖК керек.
Әрі қарай
Банкке немесе «Даму»-ға бизнес-жоспар керек пе?
Жоба мен соманы жазыңыз. Жұмыс басталғанға дейін мерзімі мен бағасын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.