Мейрамхананың бизнес-жоспары есептерімен: кафеден айырмасы, санитариялық қорытынды, алкоголь, салықтар және ашуға қаражат
Мейрамхананың бизнес-жоспары кафенің жоспарынан ауқымымен ерекшеленеді: залы әдетте 50 орыннан көп, асүйі үлкенірек, штаты көбірек. Біздің шартты мысалда — 80 орын, 15 қызметкер және айына 18 млн ₸ түсім. Төменде осы мысалдың есебі, ЭҚЖЖ коды, заң бойынша мейрамхананың кафеден айырмасы, санитариялық қорытынды, алкоголь, салықтар және «Даму» қорының бағдарламалары берілген. Сандарды өзіңіздікімен алмастырсаңыз, есеп банкке де жарайды.
Мейрамхананың кафеден айырмасы неде және оның ЭҚЖЖ коды қандай?
Сауда туралы заң бойынша мейрамхана кафеден асүйінің күрделілігімен ерекшеленеді: мейрамханада күрделі дайындалатын, тапсырыспен жасалатын және фирмалық тағамдар болады, кафеде — күрделі емес тағамдар. Даяшылар екеуінде де міндетті. ЭҚЖЖ коды екеуіне ортақ — 56.10.1.
«Мейрамхана мәртебесіне» бөлек рұқсат жоқ: оны рұқсаттар мен хабарламалардың тізбелерінен таппайсыз. Сондықтан бизнес-жоспарда кафе мен мейрамхананың айырмасы құжаттарда емес, сандарда: орташа чек, залдың көлемі, асүй штаты және салынатын қаражат. Трасса бойындағы, жол бойы сервисіндегі мейрамхана 56.10.2 кодымен жұмыс істейді.
1) ресторан - тұтынушыларға міндетті түрде даяшылар қызмет көрсететін, тапсырыстық және фирмалық тағамдарды қоса алғанда, дайындалуы күрделі ас мәзірінің түр-түрін, сондай-ақ алкоголь өнімдерін ұсынатын қоғамдық тамақтандыру және демалыс объектісі;Дереккөз: ҚР 2004 жылғы 12.04. № 544-II «Сауда қызметін реттеу туралы» Заңы, 10-бап 3-тармақ 1–2-тармақшалар; ҚР «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Заңы, 1–3-қосымшалар; ЭҚЖЖ жіктеуіші ҚР ҰЖ 03-2019, 56.10.1 ішкі класы; adilet.zan.kz, stat.gov.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Мейрамхананың бизнес-жоспары есептерімен: пайда мысалы
Біздің шартты мысалда 80 орындық мейрамхана күніне 100 қонақ қабылдайды, орташа чек — 6 000 ₸. Түсім айына 18 млн ₸, шығыс шамамен 14,6 млн ₸, пайда шамамен 3,4 млн ₸. 60 млн ₸ салғанда мейрамхана шамамен бір жарым жылда өзін ақтайды.
| Көрсеткіш | Қалай есептейміз | Айына |
|---|---|---|
| Түсім | күніне 6 000 ₸-ден 100 қонақ, 30 күн | 18 000 000 ₸ |
| Азық-түлік | түсімнің 32 %-ы, технологиялық карталар бойынша | 5 760 000 ₸ |
| Жалдау | шарт бойынша | 1 800 000 ₸ |
| Асүй мен залдың 15 қызметкерінің жалақысы, салықтарымен бірге | штат кестесі бойынша | 5 000 000 ₸ |
| Коммуналдық қызметтер | шоттар немесе бағалау бойынша | 700 000 ₸ |
| Ыдыс-аяқ, жуғыш заттар, жарнама | жоспар бойынша | 600 000 ₸ |
| Оңайлатылған декларациядағы салық | түсімнің 4 %-ы | 720 000 ₸ |
| ЖК-ның өзі үшін төлемдері | жарналарға арналған табыс 85 000 ₸ болғанда | 18 700 ₸ |
| Пайда | түсімнен барлық шығыс шегеріледі | 3 401 300 ₸ |
Сандар шартты: орташа чекті өз деңгейіңіздегі мейрамханалардан қараңыз, азық-түлік үлесін — өз технологиялық карталарыңыздан алыңыз. Өтелу мерзімі — жөндеуге, асүйге және залға салынған қаражатты айлық пайдаға бөлгенде шығатын сан: 60 млн ₸-ні 3,4 млн ₸-ге бөлсеңіз, шамамен 18 ай.
Мейрамхана ашу үшін қандай рұқсаттар керек?
Залы 50 орыннан көп мейрамханаға ашылғанға дейін санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды керек: мұндай қоғамдық тамақтану объектісі эпидемиялық мәні жоғары объектілерге жатады. Алкоголь сату үшін әр мекенжайға лицензия керек, ол 15 жұмыс күнінен кешіктірілмей беріледі.
- Мейрамхана мектепті, аурухананы, құрылысты немесе вахтаны тамақтандырса, орын санына қарамастан ол әрқашан эпидемиялық мәні жоғары объект болады.
- Алкогольді түнгі 23:00-ден таңғы 8:00-ге дейін сатуға тыйым мейрамханаларға, барлар мен кафелерге қолданылмайды. 21 жасқа толмаған қонақтарға спиртті ішімдік сатуға болмайды.
- Залда темекі шегуге болмайды, арнайы жабдықталған орындарды қоспағанда.
Мейрамхана тамақтандыруға арналған мемлекеттік сатып алу конкурсына — мектепті, аурухананы немесе мемлекеттік органды тамақтандыруға — қатысатын болса, есіңізде болсын: мұндай конкурста демпингке тыйым салынған. Конкурсқа бөлінген сомадан 10 %-дан астам төмен баға ұсынуға болмайды, демпингке қарсы сома да мұны түзетпейді.
93. Егер ол конкурсқа бөлінген бағадан он пайыздан астам төмен болған жағдайда, әлеуетті өнім берушінің тамақпен қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер көрсетуге арналған конкурсқа қатысуға өтінімінің бағасы демпингтік болып танылады.Дереккөз: ҚР ДСМ 2020 жылғы 30.11. № ҚР ДСМ-220/2020 бұйрығы, қосымша, 3-тармақтың 4, 15) тармақшалары; ҚР № 429 «Этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірілуін және айналымын мемлекеттік реттеу туралы» Заңы, 9, 15-баптар; «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекс, 110-бап; Мемлекеттік сатып алу қағидалары, ҚР ҚМ № 687 бұйрығы, 93, 96-тармақтар; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Мейрамханаға қандай салық режимін таңдаған дұрыс?
Мейрамханаға оңайлатылған декларация қолжетімді: жылдық табыс 2,595 млрд ₸-ге дейін болса, түсімнің 4 %-ы. 56.10 коды оны қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесінде жоқ, ал алкогольді бөлшек саудада сату бұл режимге кедергі емес. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим мейрамханаға рұқсат етілмейді.
4 % мөлшерлемені мәслихат жартысынан артық төмендете не арттыра алмайды, сондықтан өз қалаңыздағы шешімді тексеріңіз. Оңайлатылған декларациядағы мейрамхана ҚҚС төлемейді және жылдық айналымы 43,25 млн ₸-ден асса да, ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұрмайды. Бұл шек тек жалпыға бірдей белгіленген режимге қатысты. Түсім оңайлатылған декларацияның шегінен асса, жалпыға бірдей белгіленген режимге көшуге тура келеді, сонда ҚҚС пайда болады.
…салық салу объектісіне 4 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлемені қолдану арқылы өзі дербес жүргізеді. Жергілікті өкілді органдардың осы баптың бірінші бөлігінде белгіленген мөлшерлемені қызмет түріне және объектінің тұрған жеріне қарай 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге немесе арттыруға құқығы бар.Дереккөз: ҚР 2025 жылғы 18.07. № 214-VIII Салық кодексі, 99, 722, 723, 726-баптар; ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 14.11. № 970 және 2025 жылғы 21.11. № 994 қаулылары; adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Мейрамхана ашуға қаражат: Даму бағдарламалары
«Даму» қорының бағдарлама іріктеуі мейрамханаға тек «Іскер аймақ» мөлшерлеме субсидиясын көрсетеді, оның өзі де барлық жерде қолданылмайды: қоғамдық тамақтану кодын 200 аудан мен қаланың 73-індегі әкімдіктер ғана таңдаған. Үш ірі қаланың ішінде бұл тек Алматы. Қоғамдық тамақтану қордың басым салаларына кірмесе де, кепіл жетпегенде мейрамхана кепілдік ала алады.
| Қолдау | Мейрамханаға арналған шарттар |
|---|---|
| «Іскер аймақ» | қор 200 млн ₸-ге дейінгі несие бойынша номиналды мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді; тек 56.1 кодын әкімдік таңдаған жерде, мысалы Алматыда, Павлодарда, Өскеменде, Түркістанда және Қонаевта; әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміндегі кәсіпорынға субсидия салалық шектеусіз беріледі |
| Даму кепілдігі | қоғамдық тамақтану қордың басым салаларына кірмейді, 56.10.1 коды бойынша бағдарлама іріктеу де кепілдікті көрсетпейді. Бірақ қағидалар несиенің 85 %-ына дейін кепілдікті басым емес салаларға да береді — қор банкке бөлген үлес шегінде, сондықтан ол туралы өз банкіңізден сұраңыз |
| 400 АЕК грант | 1 730 000 ₸-ге дейін, жеті әлеуметтік осал топтан шыққан жұмыссыздарға немесе ашылғанына бір жыл толмаған ЖК-ға ғана; мейрамхана үшін бұл салынатын қаражаттың шағын бөлігі |
Ондаған миллион теңге салынатын мейрамхана үшін «Іскер аймақ» субсидиясы несие төлемін айтарлықтай азайтады: қор мөлшерлеменің 40 %-ын төлейді. Сіздің қалаңызда ол болмаса, бизнес-жоспарда кәдімгі банк несиесіне және өз қаражатыңызға, ал кепіл жетпесе — Даму кепілдігіне сүйеніңіз. Төлемді калькуляторда есептеңіз.
56.10.1 … Бұл ішкі класқа: - мейрамханалар, кафетерийлер, жылдам қызмет көрсететін қоғамдық тамақтандыру объектілері, тамақты сыртқа шығарып беретін орындар…Дереккөз: ЭҚЖЖ жіктеуіші, 56.10.1 ішкі класы; «Даму» қоры, ЭҚЖЖ бойынша бағдарлама іріктеу, «Іскер аймақ» бойынша әкімдіктердің тізбелері және кепілдік қорының шарттары, «Басым салалар» қойындысы; ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 30.12. № 1176 қаулысы, қосымша; ҚР Үкіметінің 2024 жылғы 17.09. № 754 қаулысы, 36-тармақ; ҚР ЕХӘҚМ № 272 бұйрығы, 11–12-тармақтар; damu.kz, stat.gov.kz, adilet.zan.kz, 30.09.2026 салыстырылды
Бизнес-жоспар үлгісі, кафе және салықтар
Жалпы бизнес-жоспар үлгісі, кафенің бизнес-жоспары, салық режимдері және төлем есебі — көршілес беттерде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Мейрамхана деп аталу үшін бөлек тіркелу керек пе?
Жоқ. «Мейрамхана мәртебесіне» бөлек рұқсат жоқ, ал мейрамхана мен кафенің ЭҚЖЖ коды бір — 56.10.1.
Мейрамханада алкогольге түнгі тыйым қолданыла ма?
Жоқ. Алкогольді 23:00-ден 8:00-ге дейін сатуға тыйым дүкендерге қатысты, ал мейрамханалар, барлар мен кафелер одан шығарылған. Бірақ 21 жасқа толмаған қонақтарға спиртті ішімдік сатуға болмайды.
Мейрамхана тамақтандыру тендерінде бағаны 15 %-ға төмен ұсына ала ма?
Жоқ. Тамақтандыруға арналған мемлекеттік сатып алу конкурсында бөлінген сомадан 10 %-дан астам төмен баға демпингтік деп танылады, оны демпингке қарсы сомамен де ұсынуға болмайды.
Әрі қарай
Банкке немесе «Даму»-ға бизнес-жоспар керек пе?
Жоба мен соманы жазыңыз. Жұмыс басталғанға дейін мерзімі мен бағасын айтамыз. Қоңырау шалып, тегін кеңес береміз. Бұл сізге ешқандай міндет жүктемейді.